Μπλόκο Κογκρέσου στην Τουρκία για τα F-35 – Τραβάει οριστική κόκκινη γραμμή

Απόλυτα αρνητικό εμφανίζεται το Κογκρέσο των ΗΠΑ απέναντι στο ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, με τη νομοθετική εξουσία να διαμηνύει ότι δεν υπάρχει περιθώριο υπέρβασης των υφιστάμενων περιορισμών.

Η έντονη παρέμβαση της Ντίνα Τάιτους

Η ελληνοαμερικανίδα βουλευτής της Νεβάδα, Ντίνα Τάιτους, προχώρησε σε δημόσια και ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση μέσω της πλατφόρμας Χ, ασκώντας κριτική στον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ. Τον κατηγόρησε ότι υιοθετεί υπερβολικά θετική στάση υπέρ των τουρκικών θέσεων και υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 όσο παραμένουν σε ισχύ οι ρωσικοί S-400.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παράκαμψης της νομοθεσίας από την κυβέρνηση ή τον πρόεδρο των ΗΠΑ θα ανακοπεί από το Κογκρέσο.

Η συζήτηση στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων

Η αντιπαράθεση συνδέθηκε με συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου εξετάστηκαν οι δυνατότητες της αμερικανικής κυβέρνησης να προσεγγίσει συμβιβαστική λύση με την Άγκυρα.

Κατά τη διάρκεια της ακρόασης, η Τάιτους ζήτησε από τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, να ξεκαθαρίσει τη θέση της κυβέρνησης σχετικά με τις δηλώσεις του πρέσβη για πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια και θέτοντας ζήτημα συμβατότητας με την αμερικανική νομοθεσία.

Η απάντηση του Μάρκο Ρούμπιο

Ο Μάρκο Ρούμπιο υπενθύμισε ότι η Τουρκία είχε αρχικά συμμετάσχει στο πρόγραμμα των F-35, όμως αποκλείστηκε λόγω της απόκτησης του ρωσικού συστήματος S-400. Όπως ανέφερε, αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο δεν μπορεί σήμερα να αποκτήσει τα μαχητικά.

Σε συνέχεια των ερωτήσεων της βουλευτού, επιβεβαίωσε ότι η παρουσία των S-400 στην Τουρκία παραμένει καθοριστικός παράγοντας και ότι το θέμα ρυθμίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των προβλέψεων του NDAA.

Η απομάκρυνση της Τουρκίας και οι κυρώσεις

Η Τουρκία αποβλήθηκε οριστικά από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, όταν παρέλαβε το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Η Ουάσιγκτον είχε προειδοποιήσει ότι η ταυτόχρονη χρήση του συστήματος αυτού με το αμερικανικό μαχητικό θα έθετε σε κίνδυνο ευαίσθητα τεχνολογικά δεδομένα του αεροσκάφους.

Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ προχώρησαν στην επιβολή κυρώσεων στην τουρκική αμυντική βιομηχανία, στο πλαίσιο του νόμου CAATSA, καθιστώντας την Τουρκία την πρώτη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ που τιμωρήθηκε για αγορά ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού.

Παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες επαναπροσέγγισης, το ζήτημα των F-35 παραμένει βασικό σημείο τριβής στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, με την Άγκυρα να συνεχίζει να διεκδικεί λύσεις ή αποζημιώσεις για τα ποσά που έχει ήδη καταβάλει.