Συνταξιοδότηση: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ασφαλισμένοι για όρια ηλικίας, ένσημα και παγίδες στις αιτήσεις

Σύμφωνα με τον οδηγό, η σωστή καταγραφή του ασφαλιστικού χρόνου αποτελεί το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για κάθε εργαζόμενο που σχεδιάζει τη συνταξιοδότησή του.

Η καταμέτρηση των ενσήμων είναι το «κλειδί»

Οι ασφαλισμένοι καλούνται να ελέγχουν με ακρίβεια το σύνολο των ημερών ασφάλισής τους. Για τα έτη μετά το 2002 τα στοιχεία βρίσκονται καταχωρημένα ηλεκτρονικά, ενώ για παλαιότερες περιόδους ενδέχεται να απαιτείται αναζήτηση στα αρχεία των ασφαλιστικών φορέων.

Η ακριβής αποτύπωση του ασφαλιστικού βίου επιτρέπει στον εργαζόμενο να γνωρίζει πότε θεμελιώνει δικαίωμα συνταξιοδότησης και ποια είναι η πιο συμφέρουσα χρονική στιγμή για την αποχώρησή του.

Τα γενικά όρια ηλικίας για πλήρη σύνταξη

Οι δύο βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση σύνταξης είναι η συμπλήρωση συγκεκριμένου ορίου ηλικίας και η πραγματοποίηση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης.

Σήμερα, πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 67 έτη με τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης, δηλαδή περίπου 15 έτη εργασίας.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εξόδου στα 62 έτη για όσους έχουν συμπληρώσει 12.000 ημέρες ασφάλισης ή 40 χρόνια εργασίας.

Για όσους βρίσκονται μεταξύ 62 και 67 ετών, η συνταξιοδότηση είναι εφικτή εφόσον έχουν συμπληρωθεί τα απαιτούμενα 40 έτη ασφάλισης.

Ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για ασφαλισμένους που εντάσσονται σε ειδικές κατηγορίες, όπως όσοι διαθέτουν 10.500 ή 10.000 ημέρες ασφάλισης, καθώς και γονείς με ανήλικο τέκνο και 5.500 ημέρες ασφάλισης.

Για τις περιπτώσεις αυτές ισχύουν διαφορετικά όρια ηλικίας, τα οποία καθορίζονται από ειδικές μεταβατικές διατάξεις.

Πότε συμφέρει η μειωμένη σύνταξη

Η μειωμένη σύνταξη μπορεί να χορηγηθεί από το 62ο έτος της ηλικίας, με την προϋπόθεση ότι ο ασφαλισμένος διαθέτει τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης και 100 ημέρες εργασίας ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση.

Ωστόσο, η επιλογή αυτή συνεπάγεται μόνιμη μείωση της σύνταξης κατά 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται έως τη συμπλήρωση του 67ου έτους, με τη συνολική περικοπή να μπορεί να φτάσει έως και το 30%.

Τι ισχύει για τα βαρέα και ανθυγιεινά

Οι εργαζόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 62 έτη με 4.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 3.600 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί σε βαρέα επαγγέλματα.

Επιπλέον, απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 1.000 ημερών βαρέας εργασίας μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης.

Οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν είτε τις ειδικές διατάξεις των βαρέων είτε τις γενικές διατάξεις, ενώ προβλέπεται και ειδική προσαύξηση λόγω των αυξημένων ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλονται.

Πώς διαμορφώνεται το ποσό της σύνταξης

Το τελικό ποσό που λαμβάνει ο συνταξιούχος προκύπτει από τρεις βασικούς παράγοντες.

Ο πρώτος είναι η εθνική σύνταξη, η οποία από την 1η Ιανουαρίου 2026 ανέρχεται σε 446,86 ευρώ για όσους διαθέτουν 20 έτη ασφάλισης και πληρούν τις προϋποθέσεις διαμονής στη χώρα. Για όσους έχουν 15 έτη ασφάλισης, το ποσό διαμορφώνεται στα 402,18 ευρώ.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η ανταποδοτική σύνταξη, η οποία υπολογίζεται με βάση τον συνολικό χρόνο ασφάλισης και τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών από το 2002 μέχρι την αποχώρηση από την εργασία.

Τέλος, προβλέπονται πρόσθετες προσαυξήσεις για ασφαλισμένους που κατέβαλαν αυξημένες εισφορές, όπως εργαζόμενοι σε βαρέα επαγγέλματα, ΔΕΚΟ, τράπεζες ή όσοι είχαν παράλληλη ασφάλιση.

Τα πλασματικά έτη δίνουν λύσεις

Η αναγνώριση πλασματικών ετών παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Στα πλασματικά έτη μπορούν να συνυπολογιστούν περίοδοι στρατιωτικής θητείας, σπουδών, ανεργίας, ασθένειας και ανατροφής παιδιών, συμβάλλοντας στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης.

Οι παγίδες που πρέπει να αποφύγουν οι ασφαλισμένοι

Το ΚΕΠΕΑ εφιστά την προσοχή και στη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων, καθώς λάθη ή παραλείψεις μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια χρημάτων.

Η σύνταξη αρχίζει να καταβάλλεται από την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την υποβολή της αίτησης.

Παράλληλα, η αίτηση για κύρια σύνταξη δεν συνεπάγεται αυτόματα και αίτηση για επικουρική. Για τον λόγο αυτό, οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να καταθέτουν ταυτόχρονα και τις δύο αιτήσεις, ώστε να διασφαλίσουν το σύνολο των δικαιωμάτων και των πιθανών αναδρομικών που δικαιούνται.