Σύνταξη πριν από τα 62: Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα

Παρά τις αυστηρότερες προϋποθέσεις που τέθηκαν με το τρίτο Μνημόνιο τον Αύγουστο του 2015, εξακολουθούν να υπάρχουν κατηγορίες ασφαλισμένων που έχουν τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν πριν από τη συμπλήρωση των 62 ετών, ακόμη και χωρίς 40 χρόνια ασφάλισης.

Η επιλογή αυτή μπορεί να συνεπάγεται χαμηλότερη σύνταξη, καθώς για να φτάσει το ποσοστό της ανταποδοτικής σύνταξης στο 50,01% του μέσου μισθού από το 2002 και μετά απαιτούνται 40 έτη ασφάλισης. Ωστόσο, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η δυνατότητα πρόωρης εξόδου μπορεί να αποτελέσει σημαντική λύση για τον ασφαλισμένο.

Πότε η πρόωρη συνταξιοδότηση μπορεί να λειτουργήσει ως λύση

Η έξοδος από την εργασία πριν από τα 62 μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική όταν ο ασφαλισμένος βρίσκεται αντιμέτωπος με ανεργία, καθώς του εξασφαλίζει ένα εισόδημα και τον προστατεύει από την πλήρη οικονομική αδυναμία.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση χωρίς την προηγούμενη ποινή, δηλαδή χωρίς παρακράτηση ποσοστού της σύνταξης από τον ΕΦΚΑ.

Επιπλέον, η ύπαρξη εισοδήματος από σύνταξη ουσιαστικά περιορίζει την επίδραση των τεκμηρίων φορολόγησης που αφορούν τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Ένα ακόμη κίνητρο για την απασχόληση συνταξιούχων είναι η μείωση των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ. Η μείωση φτάνει συνολικά τις 6 μονάδες για εισόδημα άνω των 40.000 ευρώ ετησίως. Έτσι, το εισόδημα που προκύπτει συνολικά από εργασία και σύνταξη έχει ευνοϊκότερη φορολογική αντιμετώπιση.

Ο ρόλος των πλασματικών ετών

Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια για έγκαιρη συνταξιοδότηση μπορούν να παίξουν και τα πλασματικά έτη.

Χρόνοι από παιδιά, στρατιωτική υπηρεσία, μεταλυκειακές σπουδές, ασφαλιστικά κενά, ανεργία, εκπαιδευτική άδεια και άλλες περιπτώσεις μπορούν να αναγνωριστούν, ώστε να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Ποιοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη πριν από τα 62

Για να υπάρξει δυνατότητα συνταξιοδότησης με λιγότερα από 40 χρόνια ασφάλισης και πριν από το 62ο έτος, βασική προϋπόθεση είναι ο ασφαλισμένος να ανήκει στους «παλαιούς» ασφαλισμένους, δηλαδή να έχει ασφαλιστεί για πρώτη φορά πριν από το 1993.

Παράλληλα, θα πρέπει να έχουν συμπληρωθεί οι απαιτούμενες προϋποθέσεις ως προς τον χρόνο ασφάλισης κατά την περίοδο 2010-2012.

Για όσους δεν έχουν κατοχυρώσει νωρίτερα δικαίωμα, προβλέπεται η συνταξιοδότηση στα 62 με 40 έτη ασφάλισης, στα οποία μπορούν να συνυπολογιστούν και πλασματικά έτη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η περίοδος 2010-2012, καθώς συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η 25ετία ή τα 18,4 έτη ασφάλισης στον ιδιωτικό τομέα, είναι δυνατό να συμπληρωθούν ακόμη και σήμερα μέσω αναγνώρισης πλασματικών χρόνων.

Οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι μπορούν να υπολογιστούν αναδρομικά, ώστε να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις που ίσχυαν κατά την κρίσιμη περίοδο. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να κατοχυρωθεί ευνοϊκότερο όριο ηλικίας για τη συνταξιοδότηση.

Τι ισχύει για τη διαδοχική ασφάλιση

Στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, ο ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει να εξεταστεί η αίτησή του με βάση τις παλαιότερες διατάξεις που ίσχυαν για τους μισθωτούς του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.

Αυτό μπορεί να ισχύσει ακόμη και όταν τελευταίος ασφαλιστικός φορέας είναι ο ΟΓΑ, ο ΟΑΕΕ ή άλλος φορέας.

Πρόκειται για πρώην ασφαλιστικά ταμεία στα οποία δεν προβλέπονταν αντίστοιχες ευνοϊκές ρυθμίσεις για μειωμένη σύνταξη, σύνταξη με ανήλικο, με 35ετία ή πριν από το 60ό έτος, σε αντίθεση με όσα ίσχυαν για τους μισθωτούς.

Οι κατηγορίες ασφαλισμένων που μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα

Με βάση τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις, πριν από τα 62 και με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οι εξής κατηγορίες:

1. Μητέρες με ανήλικο και 5.500 ένσημα έως το 2010, οι οποίες συμπλήρωσαν το 50ό έτος το 2019, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 61 έτη και 10 μήνες.
2. Μητέρες με ανήλικο το 2011 και 5.500 ένσημα, με δυνατότητα αναγνώρισης έως 4 πλασματικών ετών, όχι όμως από τέκνα, οι οποίες συμπλήρωσαν το 52ο έτος έως το 2018.
3. Μητέρες με ανήλικο το 2012, 5.500 ένσημα ή 18,4 έτη ασφάλισης και έως 5 πλασματικά έτη, οι οποίες συμπλήρωσαν το 55ο έτος το 2018. Στην περίπτωση αυτή, η έξοδος μπορεί να γίνει σε ηλικίες από 56,5 έως 61 ετών.
4. Γυναίκες που ασφαλίζονται στα Βαρέα με 4.500 ένσημα, από τα οποία τουλάχιστον 3.600 είναι ΒΑΕ και έως 900 μεικτά ή πλασματικά. Εφόσον οι προϋποθέσεις συμπληρώθηκαν το 2010, η έξοδος γίνεται στα 55. Για το 2011 το όριο είναι το 56ο έτος και για το 2012 το 57ο. Τα 900 ένσημα για το 2011 και το 2012 μπορούν να συμπληρωθούν με πλασματικό χρόνο, ενώ για το 2010 μπορούν να αναγνωριστούν έως 600 ένσημα από επιδοτούμενη ανεργία και ασθένεια. Απαραίτητη είναι και η ύπαρξη 1.000 ενσήμων ΒΑΕ κατά τα 17 προηγούμενα έτη πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης.
5. Μητέρες στο Δημόσιο με ανήλικο το 2010 και 25ετία, μαζί με τα πλασματικά από τα ανήλικα τέκνα, έχουν θεμελιώσει το 50ό έτος. Εάν συμπλήρωσαν τα 50 έως το 2018, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 60 έτη και 2 μήνες. Η ίδια δυνατότητα ισχύει για μητέρες στα Ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
6. Δημόσιοι υπάλληλοι που ήταν γονείς ανηλίκων το 2011, με 25ετία μαζί με τα πλασματικά, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 61, εφόσον συμπλήρωσαν το 52ο έτος έως το 2019. Το ίδιο ισχύει για μητέρες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες.
7. Γονείς στο Δημόσιο και μητέρες στα Ειδικά Ταμεία με 25ετία και ανήλικο το 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 61, εφόσον συμπλήρωσαν το 55ο έτος έως το 2018.
8. Τρίτεκνοι και τρίτεκνες στο Δημόσιο με 20ετία το 2011 μπορούν να αποχωρήσουν στα 61, εφόσον συμπλήρωσαν το 52ο έτος το 2019.
9. Τρίτεκνοι και τρίτεκνες με τις ίδιες προϋποθέσεις του 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 61, εφόσον συμπλήρωσαν το 55ο έτος το 2018.
10. Ασφαλισμένοι με 25ετία το 2010-2011 σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ, οι οποίοι συμπλήρωσαν 35ετία το 2018, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 60.
11. Με 25ετία το 2012 και 35ετία το 2018, η συνταξιοδότηση μπορεί να γίνει στα 60 έτη και 6 μήνες.
12. Γυναίκες στο Δημόσιο με 25ετία το 2010 μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στα 55.
13. Γυναίκες και άνδρες με 25ετία το 2011 μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στα 56.
14. Ασφαλισμένοι με 25ετία στο Δημόσιο το 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 58.

Στις τρεις τελευταίες περιπτώσεις, οι αντίστοιχες ηλικίες θα πρέπει να είχαν συμπληρωθεί εντός του 2022.