Έρχονται φοροελαφρύνσεις, επιδόματα και αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ: Ποιοι κερδίζουν από τα νέα μέτρα του 2026-2027

Ένα ευρύ πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων, οικονομικών ενισχύσεων και παρεμβάσεων για τη στέγαση περιλαμβάνει το νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο την εφαρμογή των μέτρων που ανακοινώθηκαν στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις αφορούν μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες, οικογένειες με παιδιά, ιδιοκτήτες ακινήτων και επιχειρήσεις. Η δημόσια διαβούλευση θα διαρκέσει έως την 1η Νοεμβρίου 2026, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει την ψήφιση του νομοσχεδίου εντός του ίδιου μήνα.

Οι παρεμβάσεις εκτείνονται από τη μείωση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών έως την αύξηση επιδομάτων, την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε συγκεκριμένους οικισμούς και τη δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά.

Μειώσεις φόρων για τρίτεκνους, αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται στη φορολογία εισοδήματος, με διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής ανά κατηγορία φορολογουμένων.

Τρίτεκνες οικογένειες: Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Οι μισθωτοί θα δουν την αλλαγή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν 87.000 από τους 152.000 τρίτεκνους που βρίσκονται πάνω από το ισχύον αφορολόγητο όριο.

Κατ’ επάγγελμα αγρότες: Για το φορολογικό έτος 2026, με τις δηλώσεις του 2027, προβλέπεται μηδενικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις εκτιμάται ότι θα αφορούν περίπου 47.000 αγρότες από τους 246.000 που βρίσκονται πάνω από το ισχύον αφορολόγητο όριο.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Προβλέπεται αλλαγή στον υπολογισμό του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος από το φορολογικό έτος 2026.

Συγκεκριμένα, οι συνεπείς επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία στο myDATA, έχουν διασυνδέσει POS και ταμειακές μηχανές και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογικές ή εργατικές παραβάσεις την τελευταία πενταετία θα απαλλάσσονται από συγκεκριμένες προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.

Παράλληλα, η μείωση κατά 50% του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος επεκτείνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, αντί του ορίου των 1.500 κατοίκων που ισχύει σήμερα.

Για τους εκμεταλλευτές ταξί, το ελάχιστο εισόδημα θα υπολογίζεται με βάση το ποσοστό ιδιοκτησίας τους στο όχημα. Επιπλέον, προβλέπεται απαλλαγή από το ελάχιστο εισόδημα για ανήλικα τέκνα που διαθέτουν άδεια εκμετάλλευσης ταξί.

Από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται επίσης η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων από 55% σε 50%.

Τι αλλάζει στις ασφαλιστικές εισφορές και στο τέλος επιτηδεύματος

Από τον Απρίλιο του 2027 προβλέπεται μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% στον ιδιωτικό τομέα, η οποία, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, θα προέλθει εξ ολοκλήρου από τις εισφορές των εργαζομένων.

Αλλαγές προβλέπονται και στο τέλος επιτηδεύματος των νομικών προσώπων:

• Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται για έδρες και υποκαταστήματα εκτός της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής.
• Για τις επιχειρήσεις με έδρα ή υποκαταστήματα στην υπόλοιπη Περιφέρεια Αττικής προβλέπεται μείωση κατά 50% για το φορολογικό έτος 2027.
• Η πλήρης κατάργηση στην Αττική προγραμματίζεται για το φορολογικό έτος 2028.

Επιπλέον, από το φορολογικό έτος 2027 θεσπίζεται επιταχυνόμενη απόσβεση για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό. Το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα επιτρέπει την απόσβεση σε έξι αντί για δέκα χρόνια, με ποσοστά 10%, 10%, 15%, 15%, 25% και 25%.

Φορολογικές ελαφρύνσεις για οικογένειες και ηλεκτρονικές συναλλαγές

Στις νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνεται αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των εξαρτώμενων τέκνων. Οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνει ένα παιδί δεν θα προσμετρώνται στο εισοδηματικό όριο των 3.000 ευρώ για τον συγκεκριμένο φορολογικό χαρακτηρισμό.

Η παρέμβαση, η οποία προβλέπεται να ισχύσει από το φορολογικό έτος 2026, εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 14.000 μονογονεϊκές οικογένειες που έχουν προκύψει λόγω χηρείας.

Παράλληλα, παρατείνεται και για το 2027 το κίνητρο για ηλεκτρονικές πληρωμές προς συγκεκριμένους επαγγελματίες. Προβλέπεται έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα ίση με το 30% των επιλέξιμων δαπανών, έως το ποσό των 5.000 ευρώ ετησίως. Οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται διπλά για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Αλλαγή προβλέπεται και για τα φιλοδωρήματα που λαμβάνουν προαιρετικά οι μισθωτοί από πελάτες. Το όριο απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος αυξάνεται από τα 300 ευρώ τον μήνα σε 6.000 ευρώ ετησίως, με εφαρμογή από το φορολογικό έτος 2026.

Αύξηση της ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 400 ευρώ

Από τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 400 ευρώ καθαρά και μονιμοποίηση της καταβολής της.

Το μέτρο επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, με εκτιμώμενους 270.000 νέους δικαιούχους και συνολικό αριθμό περίπου 2,2 εκατομμυρίων.

Το ίδιο ποσό προβλέπεται για συνταξιούχους άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας, για άτομα με αναπηρία και για ανασφάλιστους υπερήλικες.

Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους

Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται η επαναφορά επιδόματος εορτών Χριστουγέννων για δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς.

Το επίδομα θα ανέρχεται σε 500 ευρώ μικτά και θα καταβάλλεται κάθε χρόνο στις 16 Δεκεμβρίου, με έναρξη το 2027.

Για όσους δεν έχουν μισθοδοτηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, το ποσό θα υπολογίζεται αναλογικά με βάση το διάστημα απασχόλησης. Η παροχή θα προσμετράται στις τακτικές αποδοχές και θα αποτελεί συντάξιμη αποδοχή.

Ακόμη, προβλέπεται τιμαριθμική αναπροσαρμογή των αναπηρικών επιδομάτων που καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ και τον e-ΕΦΚΑ, με βάση την πορεία του ΑΕΠ και τον πληθωρισμό, από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Μεγαλύτερο επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες

Αυξάνεται το επίδομα γέννησης για οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, με επιπλέον 1.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του τρίτου.

Με βάση τη νέα κλίμακα, το επίδομα διαμορφώνεται ως εξής:

• Για τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα: 4.500 ευρώ.
• Για πέντε τέκνα: 5.500 ευρώ.
• Για έξι τέκνα: 6.500 ευρώ.

Η ρύθμιση αφορά γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες κάθε χρόνο.

ΕΝΦΙΑ: Κατάργηση σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους

Παρεμβάσεις προβλέπονται και για τη φορολογία ακινήτων, με στόχο την ενίσχυση της κατοικίας και την τόνωση της ζωής στην περιφέρεια.

Από το 2027 προβλέπεται κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, με ειδικό όριο έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η ρύθμιση καλύπτει 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 ακόμη ιδιοκτήτες ακινήτων.

Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπονται:

• Αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών από την 1η Ιουλίου 2027 για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
• Παράταση για το 2027 της απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που διατίθενται προς ενοικίαση, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
• Παράταση της αναστολής του φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας για το 2027.
• Παράταση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ για τα νέα κτίρια.
• Παράταση της μείωσης φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.

Οικονομικό κίνητρο 5.000 ευρώ για εγκατάσταση στο Καστελλόριζο

Ειδική οικονομική ενίσχυση θεσπίζεται για όσους κατοικούν μόνιμα ή μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στον Δήμο Μεγίστης, στο Καστελλόριζο.

Η ενίσχυση θα ανέρχεται σε 5.000 ευρώ ετησίως για το νοικοκυριό, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος.

Βασική προϋπόθεση για την καταβολή είναι η μόνιμη διαμονή ή η μεταφορά της κύριας κατοικίας στον δήμο για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος.

Επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά με κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ τον χρόνο

Μία από τις νέες παρεμβάσεις αφορά τη δημιουργία του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων, γνωστού ως Α.Ε.Λ.Α., με σκοπό τη μακροχρόνια αποταμίευση και τη δημιουργία περιουσιακού αποθέματος για τη νέα γενιά.

Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει από τον γονέα ή τον ασκούντα την επιμέλεια, εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει τα δύο έτη κατά την υποβολή της αίτησης.

Οι βασικές προβλέψεις είναι οι εξής:

• Το Δημόσιο θα καταβάλλει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών, έως 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
• Το ανώτατο ποσό της κρατικής συνεισφοράς θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
• Οι συνολικές εισφορές στον λογαριασμό δεν θα μπορούν να ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ ετησίως.
• Η κρατική συνεισφορά θα καταβάλλεται αρχικά σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, με ετήσια εκκαθάριση.
• Τα κεφάλαια θα επενδύονται σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα, όπως ομόλογα, μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, με αποκλεισμό προϊόντων υψηλού κινδύνου και σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων.

Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό ή δυναμικό επενδυτικό προφίλ, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα αυτοδιαχείρισης ή επιλογής κατάλληλου παρόχου. Σε περίπτωση που δεν επιλεγεί επενδυτική στρατηγική, προβλέπεται ως προεπιλογή ένα συντηρητικό προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα με εγγύηση κεφαλαίου.

Ως πάροχοι θα μπορούν να λειτουργούν πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Θα επιτρέπεται επίσης η μεταφορά του λογαριασμού σε άλλον πάροχο χωρίς απώλεια των φορολογικών πλεονεκτημάτων.

Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου, με εξαιρέσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως ο θάνατος γονέα ή παιδιού και σοβαροί λόγοι υγείας που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.

Με την ενηλικίωση, ο λογαριασμός θα μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Οι εισφορές δεν θα αποτελούν φορολογητέο εισόδημα ούτε θα υπολογίζονται για την αξιολόγηση εισοδηματικών κριτηρίων κοινωνικών παροχών. Προβλέπεται επίσης φοροαπαλλαγή για τα εισοδήματα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία τίτλων εντός του λογαριασμού.

Πρόσθετες δημοσιονομικές και συνταξιοδοτικές παρεμβάσεις

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες ρυθμίσεις με οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα.

Για το 2026 προβλέπεται συμπληρωματικός κρατικός προϋπολογισμός με αύξηση κατά 300 εκατομμύρια ευρώ του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, για δράσεις ενεργειακής αυτονομίας, ανθεκτικότητας και έργα υποδομών.

Παράλληλα, οι αμοιβές μελών διοικητικών συμβουλίων και στελεχών επιχειρήσεων από διανομή κερδών θα φορολογούνται με συντελεστή 15%, αντί 5%, για το τμήμα που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ.

Στο συνταξιοδοτικό πεδίο προβλέπονται δύο ειδικές παρεμβάσεις για κατηγορίες δικαιούχων του Δημοσίου:

• Δυνατότητα χορήγησης σύνταξης σε γονείς ένστολου που έχασε τη ζωή του από τρομοκρατική πράξη ή έγκλημα βίας εξαιτίας της ιδιότητάς του, ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν συνέβη κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας αυξημένου κινδύνου.
• Μη περικοπή συντάξεων λόγω θανάτου εξαιτίας απασχόλησης για ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων που υπάγονται στο ιδιαίτερο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου, μεταξύ των οποίων δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους και εξαιτίας αυτής.

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά περίπου 340 περιπτώσεις και προβλέπεται να ισχύσει από την 1η Σεπτεμβρίου 2026.

Το σύνολο των μέτρων καλύπτει ένα ευρύ φάσμα φορολογικών, στεγαστικών και εισοδηματικών αλλαγών για τα επόμενα δύο χρόνια. Οι τελικές διατάξεις και οι όροι εφαρμογής τους θα αποσαφηνιστούν μέσα από τη νομοθετική διαδικασία.