Γυναίκες στο Ιράν καίνε φωτογραφίες του Χαμενεΐ και ανάβουν τσιγάρα – Συμβολική πρόκληση προς το καθεστώς

Η πράξη αυτή δεν αποτελεί μόνο πολιτική πρόκληση αλλά και κοινωνικό μήνυμα, καθώς παραβιάζει τα αυστηρά έθιμα για τη δημόσια συμπεριφορά των γυναικών στη χώρα.

Διπλή πρόκληση προς κράτος και κοινωνία

Η καύση φωτογραφιών του Χαμενεΐ θεωρείται σοβαρό ποινικό αδίκημα, καθώς ο ρόλος του ηγέτη είναι ταυτόχρονα πολιτικός και θρησκευτικός. Ταυτόχρονα, το κάπνισμα από γυναίκες σε δημόσιους χώρους παραμένει κοινωνικά ανεπίτρεπτο. Συνδυάζοντας τις δύο απαγορευμένες πράξεις, οι Ιρανές στέλνουν ένα ηχηρό μήνυμα αντίστασης στην κρατική εξουσία και στους κοινωνικούς περιορισμούς που τους έχουν επιβληθεί.

Αναλυτές σημειώνουν ότι τέτοιου είδους ατομικές, συμβολικές διαμαρτυρίες είναι δύσκολο να κατασταλούν, ενώ η οπτική τους δύναμη τις καθιστά άμεσα κατανοητές και διεθνώς ορατές.

Η σκιά της Μαχσά Αμινί

Η νέα αυτή μορφή διαμαρτυρίας συνδέεται με τις κινητοποιήσεις που ξέσπασαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί το 2022. Η 22χρονη συνελήφθη από την Αστυνομία Ηθών επειδή παραβίασε τον υποχρεωτικό κώδικα ντυσίματος και πέθανε τρεις ημέρες μετά τη σύλληψή της. Ο θάνατός της πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις, που θεωρούνται η σοβαρότερη πρόκληση για την Ισλαμική Δημοκρατία από την επανάσταση του 1979.

Κατά τη διάρκεια εκείνων των κινητοποιήσεων, οι διαδηλωτές υιοθέτησαν ευέλικτες τακτικές: μικρές και γρήγορες συγκεντρώσεις, διαμαρτυρίες από τα παράθυρα ή τις ταράτσες και συμβολικές ενέργειες όπως το κάψιμο χιτζάμπ ή το κόψιμο μαλλιών. Το άναμμα τσιγάρων από φλεγόμενες φωτογραφίες του Χαμενεΐ φαίνεται να αποτελεί τη συνέχεια αυτής της παράδοσης αντίστασης.

Οικονομική κρίση και κοινωνική δυσαρέσκεια

Η τρέχουσα κατάσταση στο Ιράν εντείνεται από τη βαθιά οικονομική κρίση. Ο υψηλός πληθωρισμός, οι αυξήσεις στις τιμές βασικών αγαθών και η ραγδαία υποτίμηση του ριάλ έχουν μειώσει σημαντικά την αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Νέες διαδηλώσεις ξεκίνησαν από το Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης και επεκτάθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με το πρακτορείο HRANA, τουλάχιστον 34 διαδηλωτές και τέσσερα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας σκοτώθηκαν, ενώ περίπου 2.200 άτομα συνελήφθησαν. Παρά την αναγνώριση των «νόμιμων» οικονομικών αιτημάτων των πολιτών, η απάντηση του καθεστώτος παραμένει βίαιη.

Πίεση στο καθεστώς και διεθνείς προκλήσεις

Παρά την επιμονή του 86χρονου Χαμενεΐ ότι το Ιράν «δεν θα υποκύψει στον εχθρό», η χώρα αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις: κοινωνικές, οικονομικές και περιφερειακές. Η αποδυνάμωση των συμμαχιών στη Μέση Ανατολή και οι στρατιωτικές επιθέσεις που στοχεύουν οργανώσεις με υποστήριξη της Τεχεράνης περιορίζουν την επιρροή του καθεστώτος.

Οι εξόριστοι αντίπαλοι της Ισλαμικής Δημοκρατίας βλέπουν στις διαμαρτυρίες πιθανή ευκαιρία αποδυνάμωσης της ηγεσίας, αν και η πραγματική απήχησή τους στο εσωτερικό παραμένει αβέβαιη.