Ωστόσο, το 2026 δύο ελληνικά ονόματα βρίσκονται ανάμεσα στους 12 φιναλίστ του Βραβείου Ευρωπαίου Εφευρέτη (European Inventor Award 2026), του θεσμού που διοργανώνει κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (EPO) και ο οποίος συχνά χαρακτηρίζεται ως το «ευρωπαϊκό Νόμπελ καινοτομίας».

Η Αγγελική Τριανταφύλλου, που συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη των ροφημάτων βρώμης από εξειδικευμένο προϊόν σε διεθνή καταναλωτική τάση, και ο Ευάγγελος Ελευθερίου, που ανέπτυξε τεχνολογίες αποθήκευσης δεδομένων απαραίτητες για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers, αποτελούν δύο από τους τρεις φιναλίστ στην κατηγορία «Βιομηχανία».

Οι νικητές θα ανακοινωθούν στις 2 Ιουλίου στο Βερολίνο, σε μια τελετή που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον της ευρωπαϊκής τεχνολογικής και επιχειρηματικής κοινότητας.

Γιατί το βραβείο θεωρείται τόσο σημαντικό

Το συγκεκριμένο βραβείο δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διάκριση στον χώρο της καινοτομίας. Δημιουργήθηκε το 2006 από το EPO και αναγνωρίζει εφευρέτες και επιστήμονες των οποίων οι πατέντες έχουν ουσιαστική επίδραση στην οικονομία, την κοινωνία και την καθημερινή ζωή.

Η επιλογή των υποψηφίων γίνεται με αυστηρά κριτήρια. Όλοι πρέπει να διαθέτουν κατοχυρωμένο ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και αξιολογούνται από ανεξάρτητη επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν πρώην φιναλίστ και ειδικοί με επιστημονική, τεχνική και επιχειρηματική εμπειρία.

Στην πράξη, το βραβείο λειτουργεί ως δείκτης τεχνολογικής πρωτοπορίας για την Ευρώπη. Οι καινοτομίες που διακρίνονται δεν περιορίζονται στη θεωρητική έρευνα, αλλά έχουν ήδη εφαρμογές που επηρεάζουν ολόκληρους κλάδους, από την ενέργεια και τη βιοτεχνολογία έως την τεχνητή νοημοσύνη και τη βιομηχανία τροφίμων.

Αυτό κάνει ακόμη πιο αξιοσημείωτη τη φετινή ελληνική παρουσία, καθώς οι δύο Έλληνες φιναλίστ δραστηριοποιούνται σε δύο από τις πλέον στρατηγικές αγορές των επόμενων ετών: τις υποδομές AI και τη νέα γενιά τροφίμων.

Η Ελληνίδα επιστήμονας πίσω από την άνοδο του oat milk

Πριν τα ροφήματα βρώμης αποκτήσουν θέση στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στις καφετέριες παγκοσμίως, αντιμετωπίζονταν με αρκετή επιφύλαξη. Τα πρώτα δείγματα θεωρούνταν ασυνήθιστα και πολλοί αμφέβαλλαν αν το προϊόν μπορούσε να καθιερωθεί στην καθημερινή διατροφή.

Σήμερα, η παγκόσμια αγορά plant-based beverages αποτιμάται σε δισεκατομμύρια δολάρια και η Αγγελική Τριανταφύλλου συγκαταλέγεται στους ανθρώπους που συνέβαλαν αποφασιστικά σε αυτή την αλλαγή.

Η τεχνολογία που άλλαξε τα ροφήματα βρώμης

Η Ελληνο-Σουηδή βιοτεχνολόγος βραβεύεται για την ανάπτυξη μιας ενζυμικής μεθόδου που βελτίωσε τη γεύση, τη σταθερότητα και τη λειτουργικότητα των ροφημάτων βρώμης, επιτρέποντας την παραγωγή προϊόντων κατάλληλων ακόμη και για χρήση στον καφέ.

Η καινοτομία αυτή αναπτύχθηκε αρχικά στην Oatly, τη σουηδική εταιρεία που εξελίχθηκε αργότερα σε διεθνές brand.

Όπως αναφέρει η ίδια, η ομάδα της δεν είδε ποτέ το προϊόν ως μια λύση για περιορισμένο κοινό, αλλά ως κάτι που θα μπορούσε να αποκτήσει θέση στη μαζική αγορά.

Σύμφωνα με την ίδια, στις πρώτες δοκιμές περίπου οι μισοί καταναλωτές που δοκίμασαν για πρώτη φορά το ρόφημα βρώμης είχαν θετική εντύπωση, κυρίως λόγω της ήπιας γεύσης του. Από όσους αρχικά δίστασαν, αρκετοί εξοικειώθηκαν στη συνέχεια με τη γεύση και την υφή του προϊόντος μέσω επαναλαμβανόμενης χρήσης.

Από εξειδικευμένο προϊόν σε παγκόσμιο trend

Η διεθνής πορεία του προϊόντος, όπως εξηγεί, έγινε σταδιακά. Η αρχική είσοδος στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1996 και στη συνέχεια στη Σουηδία το 1997, αρχικά ως προϊόν για άτομα με ειδικές διατροφικές ανάγκες, έδωσε στο προϊόν μια σταθερή θέση στην αγορά.

Η σημαντική καμπή ήρθε όταν η εταιρεία εξασφάλισε ισχυρή οικονομική υποστήριξη από επενδυτές με μακροπρόθεσμο πλάνο, γεγονός που της επέτρεψε να αναπτύξει το εμπορικό σήμα Oatly, το οποίο εμφανίστηκε το 2001.

Η τεχνολογία της Τριανταφύλλου θεωρείται καθοριστική, καθώς έδωσε λύση σε βασικά τεχνικά προβλήματα των oat drinks, όπως η χαμηλή διαλυτότητα πρωτεΐνης και η αστάθεια κατά τη θέρμανση.

Χάρη σε αυτή τη λύση, δημιουργήθηκαν προϊόντα με καλύτερη υφή, πιο ουδέτερη γεύση και σταθερό αφρό, χαρακτηριστικά που βοήθησαν τα oat drinks να μπουν δυναμικά στις καφετέριες και στη mainstream αγορά.

Ο ρόλος της καινοτομίας και του marketing

Η ίδια τονίζει επίσης ότι η επιτυχία μιας μικρής καινοτόμου ομάδας δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας.

Όπως αναφέρει, η ιδέα ήταν τόσο πρωτοποριακή που ουσιαστικά δεν είχε ανταγωνισμό, ενώ τα πλεονεκτήματά της σε επίπεδο υγιεινής διατροφής, βιωσιμότητας και χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος ήταν εμφανή από την αρχή.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη δυσκολία δεν ήταν ο ανταγωνισμός, αλλά η ενημέρωση και εξοικείωση του κοινού με το προϊόν.

Η ανάπτυξη των social media, όπως σημειώνει, βοήθησε σημαντικά στην προβολή του μέσω νέων μορφών άμεσου μάρκετινγκ, με παρουσία σε μουσικά φεστιβάλ, εκδηλώσεις σχετικές με την κουλτούρα του καφέ και απευθείας επικοινωνία με τους καταναλωτές.

Σήμερα, η αγορά plant-based τροφίμων θεωρείται από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες διεθνώς, καθώς συνδέεται τόσο με τις νέες διατροφικές τάσεις όσο και με τη συζήτηση γύρω από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της βιομηχανίας τροφίμων.

Ο Έλληνας ερευνητής που εξελίσσει την αποθήκευση δεδομένων

Από την άλλη πλευρά, ο Ευάγγελος Ελευθερίου δραστηριοποιείται σε έναν λιγότερο ορατό αλλά απολύτως κρίσιμο τομέα του σύγχρονου ψηφιακού κόσμου.

Οι τεχνολογίες στις οποίες συμμετείχε επηρεάζουν τον τρόπο αποθήκευσης, ανάγνωσης και επεξεργασίας δεδομένων σε data centers, cloud υποδομές και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Η πίεση που δημιουργεί η εποχή της AI

Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η ραγδαία ανάπτυξη της AI αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις σε υπολογιστική ισχύ και ενέργεια. Σύμφωνα με στοιχεία του EPO, τα data centers καταναλώνουν ήδη περίπου το 1,5% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά έως το 2030.

Ο Ελευθερίου επιλέχθηκε ως φιναλίστ για καινοτομίες που αφορούν τη μαγνητική αποθήκευση, τη μνήμη flash και το in-memory computing, μια τεχνολογία που επιτρέπει την επεξεργασία δεδομένων μέσα στη μνήμη, μειώνοντας αισθητά την ενεργειακή κατανάλωση.

Η προσωπική διαδρομή και το μήνυμα στους νέους

Πίσω από τη διεθνή επιστημονική του πορεία υπάρχει και μια προσωπική διαδρομή με ιδιαίτερη σημασία.

Γεννημένος στο Αλιβέρι Ευβοίας, κατάφερε να συνεχίσει τις σπουδές του στον Καναδά χάρη σε υποτροφία που εξασφάλισε καθηγητής του, μια εμπειρία που, όπως αναφέρει, καθόρισε τη μετέπειτα πορεία του.

Ο ίδιος υπογραμμίζει πόσο σημαντικοί είναι οι δάσκαλοι, οι μέντορες και οι άνθρωποι που δίνουν ευκαιρίες στους νέους σε κρίσιμες στιγμές της ζωής τους.

Το μήνυμα που θέλει να μεταφέρει στους νέους Έλληνες φοιτητές και ερευνητές είναι να μην περιορίζουν μόνοι τους τις δυνατότητές τους. Όπως σημειώνει, η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό, ικανό να διακριθεί στα κορυφαία πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και τεχνολογικές εταιρείες του κόσμου.

Παράλληλα, τονίζει ότι η διεθνής εμπειρία είναι απαραίτητη, χωρίς όμως να χάνεται η σύνδεση με την Ελλάδα, η οποία χρειάζεται ανθρώπους με γνώση, εμπειρία και φιλοδοξία για να ενισχύσει τη δική της τεχνολογική ανάπτυξη.

Από το IBM Research στην Axelera AI

Αν και είχε επαγγελματικές προοπτικές και στις Ηνωμένες Πολιτείες, επέλεξε τελικά να συνεχίσει την πορεία του στο IBM Research στη Ζυρίχη, όπου εργάστηκε επί δεκαετίες.

Όπως εξηγεί, εκεί είχε τη δυνατότητα να ασχοληθεί με ιδιαίτερα σύνθετα τεχνολογικά προβλήματα, σε ένα περιβάλλον που συνδύαζε υψηλού επιπέδου επιστημονική έρευνα με άμεση σύνδεση με τη βιομηχανία και τις πραγματικές εφαρμογές της τεχνολογίας.

Σήμερα θεωρεί ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ευρώπη είναι να μετατρέπει ταχύτερα την επιστημονική γνώση σε διεθνείς τεχνολογικές επιχειρήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρει ότι μέσω της Axelera AI επιχειρείται να αποδειχθεί πως είναι εφικτή η δημιουργία μιας εταιρείας παγκόσμιας κλίμακας στον χώρο των ημιαγωγών και της τεχνητής νοημοσύνης με ευρωπαϊκή βάση και ταυτότητα.

Πότε θα ανακοινωθούν οι νικητές

Η ψηφοφορία για το Βραβείο Κοινού του European Inventor Award 2026 έχει ήδη ξεκινήσει και θα παραμείνει ανοιχτή έως την τελετή απονομής στις 2 Ιουλίου, μέσω της επίσημης πλατφόρμας του EPO.