Αλλάζουν τα όρια ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους; Τα σχέδια για τα 100 χλμ./ώρα

Οι προτάσεις που εξετάζονται στην Ευρώπη αφορούν ακόμη και την εφαρμογή χαμηλότερων ορίων για όλα τα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Στο τραπέζι η μείωση των ορίων ταχύτητας

Η αύξηση των τιμών της βενζίνης και του diesel έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους οδηγούς, οι οποίοι αναζητούν λύσεις για τη μείωση του κόστους μετακίνησης. Ωστόσο, η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε παρεμβάσεις στις τιμές των καυσίμων ή σε φορολογικές ελαφρύνσεις.

Οι αρμόδιες αρχές στρέφονται σε μέτρα που αποσκοπούν στον περιορισμό της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης, αλλά και στη μείωση της εξάρτησης από τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, οι οποίες μπορούν να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση σε περιόδους κρίσης.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη υποστήριξη από οργανισμούς, φορείς και πολιτικά πρόσωπα. Η βασική επιχειρηματολογία υπέρ του μέτρου είναι ότι η χαμηλότερη ταχύτητα μπορεί να συμβάλει στην εξοικονόμηση καυσίμων.

Οι προτάσεις για όριο 100 χλμ./ώρα

Μεταξύ των σεναρίων που έχουν παρουσιαστεί βρίσκεται η μείωση του ανώτατου ορίου ταχύτητας στα 100 χλμ./ώρα. Η Αυστρία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς σε ορισμένα σημεία εφαρμόζονται ήδη χαμηλότερα όρια, τα οποία φτάνουν περίπου τα 80 χλμ./ώρα.

Η συζήτηση για την αλλαγή των ορίων έχει ενταθεί μετά τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν τρόπους να περιορίσουν την ενεργειακή κατανάλωση.

Στις αρχικές προτάσεις που παρουσιάστηκαν την περασμένη άνοιξη υπήρχε, ωστόσο, μια σημαντική διαφοροποίηση όσον αφορά τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα οποία προβλεπόταν να εξαιρεθούν από τη μείωση των ορίων.

Τι θα ίσχυε για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα

Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο, τα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης θα περιορίζονταν στα 100 χλμ./ώρα, ενώ τα ηλεκτρικά οχήματα θα μπορούσαν να συνεχίσουν να κινούνται με τα ισχύοντα όρια, δηλαδή με ταχύτητες έως 120 ή 130 χλμ./ώρα.

Η συγκεκριμένη πρόταση στηριζόταν στο γεγονός ότι η προσπάθεια εξοικονόμησης αφορούσε κυρίως τα υγρά καύσιμα. Παράλληλα, η εξαίρεση των ηλεκτρικών θα μπορούσε να αποτελέσει ένα επιπλέον κίνητρο για τους οδηγούς που έχουν ήδη επιλέξει την ηλεκτροκίνηση.

Το τελευταίο διάστημα, όμως, η προσέγγιση φαίνεται να μεταβάλλεται. Η ενεργειακή πίεση δεν αφορά πλέον μόνο τη βενζίνη και το diesel, αλλά συνδέεται ευρύτερα με την επάρκεια ενέργειας και την ανάγκη περιορισμού της συνολικής κατανάλωσης.

Ως αποτέλεσμα, οι νεότερες προτάσεις περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο μείωσης των ορίων ταχύτητας για το σύνολο των οχημάτων, χωρίς εξαίρεση για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Στην Αυστρία εξακολουθεί να ισχύει η εξαίρεση των ηλεκτρικών οχημάτων από συγκεκριμένα μειωμένα όρια που εφαρμόζονται για λόγους περιορισμού των εκπομπών ρύπων. Δεν έχει αποσαφηνιστεί, ωστόσο, τι θα ισχύσει εάν αποφασιστεί μια γενικότερη αλλαγή και εφαρμοστεί οριζόντιο όριο 100 χλμ./ώρα.

Πόσο μπορεί να μειωθεί η κατανάλωση καυσίμων

Οι έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί δείχνουν ότι ακόμη και μια σχετικά μικρή μείωση της ταχύτητας μπορεί να έχει μετρήσιμο αποτέλεσμα στην κατανάλωση καυσίμων.

Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Μινεσότα στις ΗΠΑ, εάν οι οδηγοί οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης ακολουθούσαν χαμηλότερα όρια ταχύτητας, θα μπορούσαν να εξοικονομούνται περίπου 25 εκατομμύρια λίτρα καυσίμου και περίπου 25 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα.

Η ίδια έρευνα επισημαίνει ότι η μείωση των ορίων δεν σημαίνει απαραίτητα σημαντική αύξηση του χρόνου μετακίνησης. Οι καθυστερήσεις στους δρόμους συνδέονται κυρίως με την κυκλοφοριακή συμφόρηση και τις ακινητοποιήσεις των οχημάτων, ενώ η διαφορά των 10 ή 20 χλμ./ώρα σε έναν αυτοκινητόδρομο δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε μεγάλες χρονικές απώλειες.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η εφαρμογή του μέτρου θα αύξανε κατά μέσο όρο τον ημερήσιο χρόνο μετακίνησης κάθε οδηγού μόλις κατά 54 δευτερόλεπτα.

Αντίστοιχα, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος εκτιμά ότι η μείωση της ταχύτητας από τα 120 στα 110 χλμ./ώρα μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση καυσίμου ενός σύγχρονου αυτοκινήτου κατά 12% έως 18%.

Το ποσοστό εξοικονόμησης, πάντως, μπορεί να διαφοροποιείται στην πράξη. Οι προσπεράσεις, οι επιταχύνσεις και τα φρεναρίσματα, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο οι οδηγοί τηρούν τα όρια, επηρεάζουν την τελική κατανάλωση.

Οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει την κατεύθυνση της εξοικονόμησης ενέργειας, διατηρώντας μέχρι στιγμής συμβουλευτικό χαρακτήρα στις παρεμβάσεις της, χωρίς να προχωρά στην επιβολή ενιαίων υποχρεωτικών μέτρων.

Στα τέλη Μαρτίου, ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν απέστειλε επιστολή στους υπουργούς των 27 κρατών-μελών, ζητώντας την υιοθέτηση εθελοντικών μέτρων για τον περιορισμό της ζήτησης πετρελαίου, με ιδιαίτερη έμφαση στις μεταφορές.

Στην επιστολή του παρέπεμψε στο σχέδιο δράσης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, το οποίο περιλαμβάνει και τη μείωση των ορίων ταχύτητας ως πιθανό μέτρο εξοικονόμησης.

Οι συστάσεις δεν περιορίζονται, ωστόσο, στη μείωση της ταχύτητας. Περιλαμβάνουν επίσης την ενίσχυση της τηλεργασίας όπου αυτό είναι εφικτό, την αξιοποίηση των δημόσιων συγκοινωνιών και τη συνεπιβατική μετακίνηση.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει ενιαία υποχρεωτική ρύθμιση που να προβλέπει τη μείωση των ορίων ταχύτητας σε όλες τις χώρες της Ευρώπης.

Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης που εξετάζει η Βρετανία

Πιο συγκεκριμένο σχεδιασμό εξετάζει η Βρετανία, όπου βρίσκεται υπό επεξεργασία ένα έκτακτο ενεργειακό πλάνο για την περίπτωση που οι πιέσεις στην ενεργειακή αγορά ενταθούν περαιτέρω.

Μεταξύ των μέτρων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο είναι η μείωση των ορίων ταχύτητας στα 100 χλμ./ώρα. Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις που αφορούν τη διάθεση των καυσίμων.

Ειδικότερα, το σχέδιο προβλέπει πιθανούς περιορισμούς στην ποσότητα καυσίμου που θα μπορεί να προμηθεύεται κάθε οδηγός, περιορισμό του ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων και προτεραιότητα στον ανεφοδιασμό των οχημάτων έκτακτης ανάγκης.

Οι προτάσεις για χαμηλότερα όρια ταχύτητας εντάσσονται, επομένως, σε μια ευρύτερη προσπάθεια περιορισμού της ενεργειακής κατανάλωσης. Ωστόσο, η εφαρμογή ενός ενιαίου μέτρου σε ολόκληρη την Ευρώπη δεν έχει αποφασιστεί.