Σε εφαρμογή τίθεται από τις 16 Σεπτεμβρίου το νέο πλαίσιο για το Κληρονομικό Δίκαιο, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται ζητήματα που αφορούν την κληρονομική διαδοχή.
Το νομοθέτημα του Υπουργείου Δικαιοσύνης είχε παρουσιαστεί πριν από μερικούς μήνες από τον υπουργό Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα και πλέον περνά στο στάδιο της πρακτικής εφαρμογής από δικηγόρους, συμβολαιογράφους και δικαστήρια.
Στο νέο πλαίσιο αναμένεται να προστεθεί σύντομα και ένα ψηφιακό εργαλείο, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida, αναμένεται να παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες.
Ψηφιακή πλατφόρμα για τις οφειλές του κληρονομούμενου
Η νέα πλατφόρμα θα συγκεντρώνει στοιχεία για τα χρέη που αφήνει πίσω του ο κληρονομούμενος.
Με αυτόν τον τρόπο, ο κληρονόμος θα έχει τη δυνατότητα να ενημερώνεται για την οικονομική κατάσταση της κληρονομιάς πριν αποφασίσει εάν θα προχωρήσει σε αποδοχή ή αποποίηση.
Η συγκεκριμένη εικόνα θα μπορεί παράλληλα να χρησιμοποιείται και από άλλους ενδιαφερόμενους, συμβάλλοντας σε μεγαλύτερη διαφάνεια γύρω από την κληρονομιαία περιουσία.
Αλλάζει το καθεστώς της νόμιμης μοίρας
Η μεταρρύθμιση επεκτείνεται σε πολλές πτυχές του Κληρονομικού Δικαίου, το οποίο στηριζόταν σε ένα σύστημα που είχε διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό πριν από περίπου 80 χρόνια.
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τη νόμιμη μοίρα. Πρόκειται για το ελάχιστο μερίδιο της κληρονομιάς που δικαιούνται συγκεκριμένοι στενοί συγγενείς, ακόμη και στην περίπτωση που υπάρχει διαθήκη.
Με το νέο σύστημα, το δικαίωμα αυτό μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση. Ο δικαιούχος δεν θα υποχρεώνεται πλέον να αποκτήσει ποσοστό συγκυριότητας σε ένα ακίνητο ή σε μία επιχείρηση μαζί με άλλους κληρονόμους, αλλά θα μπορεί να ζητήσει την αντίστοιχη χρηματική αξία του μεριδίου του.
Η συγκεκριμένη αλλαγή αποσκοπεί στον περιορισμό των εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησιών, οι οποίες συχνά δημιουργούν μακροχρόνιες δικαστικές αντιπαραθέσεις και δυσκολεύουν είτε την αξιοποίηση ακινήτων είτε τη συνέχιση οικογενειακών επιχειρήσεων.
Κληρονομικές συμβάσεις για πρώτη φορά
Για πρώτη φορά προβλέπεται η δυνατότητα σύναψης κληρονομικών συμβάσεων στην ελληνική έννομη τάξη.
Ο πολίτης, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος, θα μπορεί όσο βρίσκεται εν ζωή να ρυθμίζει ζητήματα σχετικά με τη μελλοντική κληρονομική διαδοχή.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα συμφωνιών που αφορούν την παραίτηση από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα.
Στόχος είναι να υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα προγραμματισμού της περιουσίας πριν από τον θάνατο και να περιορίζονται οι οικογενειακές αντιπαραθέσεις που μπορεί να προκύψουν στη συνέχεια.
Νέο πλαίσιο για τα χρέη
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται και οι οφειλές που αφήνει πίσω του ο θανών.
Το νέο σύστημα ενισχύει τον διαχωρισμό μεταξύ της κληρονομιαίας περιουσίας και της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου. Με αυτόν τον τρόπο, τα χρέη του κληρονομούμενου δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε υποχρέωση που επιβαρύνει τη δική του περιουσία.
Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει και η ψηφιακή πλατφόρμα για την καταγραφή των χρεών.
Η βασική επιδίωξη είναι ο ενδιαφερόμενος να μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς συνοδεύει μία κληρονομιά προτού αποφασίσει εάν θα την αποδεχθεί.
Έτσι, η επιλογή της αποδοχής ή της αποποίησης δεν θα χρειάζεται να γίνεται χωρίς γνώση των οικονομικών υποχρεώσεων που άφησε ο κληρονομούμενος.
Ενισχύεται ο ρόλος του επιζώντος συζύγου
Αλλαγές προβλέπονται και στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, δηλαδή στις περιπτώσεις όπου ο θανών δεν έχει αφήσει διαθήκη.
Ο επιζών σύζυγος αποκτά μεγαλύτερο μερίδιο. Εάν υπάρχει ένα παιδί, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το ένα τρίτο της κληρονομίας, ενώ όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά, το μερίδιό του ανέρχεται στο ένα τέταρτο.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για την κύρια κατοικία, με σκοπό την ενισχυμένη προστασία του επιζώντος συζύγου μετά τον θάνατο του άλλου.
Κληρονομικά δικαιώματα και για τον επιζώντα σύντροφο
Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο λαμβάνει υπόψη και διαφορετικές μορφές οικογενειακής συμβίωσης.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αναγνωρίζεται κληρονομική θέση στον επιζώντα σύντροφο που ζούσε μόνιμα με τον κληρονομούμενο χωρίς να έχει προηγηθεί γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης.
Για την αναγνώριση του συγκεκριμένου δικαιώματος προβλέπεται χρονικό κριτήριο μόνιμης συμβίωσης, ενώ διαφορετικοί όροι ισχύουν στις περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχουν κοινά παιδιά.
Προστασία ευάλωτων προσώπων
Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται και για ανθρώπους που βρίσκονται σε κατάσταση εξάρτησης ή χρειάζονται φροντίδα και νοσηλεία.
Το νέο πλαίσιο περιορίζει τη δυνατότητα ευνοϊκής μεταχείρισης, μέσω ιδιόγραφης διαθήκης, προσώπων που συνδέονται με μονάδες υγείας ή κοινωνικής φροντίδας στις οποίες ο διαθέτης νοσηλεύεται ή λαμβάνει περίθαλψη.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται ειδική προστασία για πρόσωπα που έχουν προσφέρει ουσιαστική φροντίδα στον κληρονομούμενο χωρίς αντάλλαγμα, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος.
Τι ισχύει πλέον για τις ιδιόγραφες διαθήκες
Οι ιδιόγραφες διαθήκες δεν καταργούνται. Παραμένουν σε ισχύ, όμως προβλέπονται αυστηρότερες δικλίδες, με στόχο να περιοριστούν περιπτώσεις πλαστογραφίας, αμφισβήτησης ή εμφάνισης μιας διαθήκης μετά τον θάνατο.
Η ιδιόγραφη διαθήκη εξακολουθεί να πρέπει να είναι γραμμένη εξ ολοκλήρου με το χέρι του διαθέτη, να φέρει ημερομηνία και να υπογράφεται από τον ίδιο.
Η βασική διαφοροποίηση αφορά την κατάθεσή της σε συμβολαιογράφο για φύλαξη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να διασφαλίζεται η ύπαρξη και η γνησιότητά της.
Παράλληλα, ενισχύεται η ψηφιακή καταχώριση και αναζήτηση διαθηκών, ώστε μετά τον θάνατο ενός προσώπου να μπορεί ευκολότερα να διαπιστωθεί εάν έχει συνταχθεί διαθήκη.
Τέλος, αλλάζει και η αντιμετώπιση της ημερομηνίας σύνταξης. Η ανακριβής ή ελλιπής χρονολογία δεν σημαίνει πλέον αυτομάτως ότι η ιδιόγραφη διαθήκη είναι άκυρη, εφόσον ο χρόνος κατά τον οποίο συντάχθηκε μπορεί να εξακριβωθεί με διαφορετικό τρόπο.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις για την Εύβοια
Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις για την Ελλάδα και τον Κόσμο στο evima.gr