Οι 10 κανόνες για τους ιερείς στα social media – Τι δεν πρέπει να κάνουν

Τη στάση που καλούνται να τηρούν οι ιερείς κατά την παρουσία τους στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έθεσε στο επίκεντρο των εργασιών της η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Το ζήτημα συζητήθηκε κατά τη συνεδρίαση της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου, υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου, με τον Μητροπολίτη Χαλκίδος Χρυσόστομο να παρουσιάζει τις προτάσεις του για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου αρχών που θα καθορίζει την ψηφιακή δραστηριότητα των κληρικών.

Η Εκκλησία αναγνωρίζει ότι τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες προσέγγισης της κοινωνίας, ιδιαίτερα των νεότερων ανθρώπων. Παράλληλα, όμως, επισημαίνει ότι η χρήση τους απαιτεί υπευθυνότητα, προσοχή και σαφή όρια, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα υπερβολής και προσωπικής προβολής.

Όπως τονίστηκε στην εισήγηση του Μητροπολίτη Χαλκίδος, ούτε η άνευ όρων αποδοχή των social media ούτε η πλήρης απόρριψή τους αποτελούν κατάλληλη αντιμετώπιση. Αντίθετα, ζητούμενο είναι η αξιοποίησή τους με διάκριση και σεβασμό στον εκκλησιαστικό ρόλο των κληρικών.

Οι 10 αρχές για την παρουσία των ιερέων στο διαδίκτυο

Στο πλαίσιο της εισήγησης παρουσιάστηκαν δέκα βασικές κατευθύνσεις για τη συμπεριφορά των κληρικών στις ψηφιακές πλατφόρμες:

1. Ο ιερέας διατηρεί τον εκκλησιαστικό του ρόλο και στο διαδίκτυο. Η συμπεριφορά του στα social media πρέπει να συνάδει με την ιδιότητά του.

2. Η δημόσια παρουσία του δεν είναι ανεξάρτητη από την Εκκλησία. Οι τοποθετήσεις του οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τη σχέση του με τον Επίσκοπο και την τοπική εκκλησιαστική κοινότητα.

3. Δεν απαιτείται σχολιασμός κάθε γεγονότος. Η αυτοσυγκράτηση και η επιλογή των θεμάτων στα οποία παρεμβαίνει δημόσια θεωρούνται απαραίτητες.

4. Η αξιοπιστία της πληροφορίας προηγείται της δημοσίευσης. Κάθε είδηση πρέπει να ελέγχεται πριν αναπαραχθεί, ιδίως όταν αφορά πρόσωπα ή ευαίσθητα εκκλησιαστικά και κοινωνικά ζητήματα.

5. Ο διάλογος δεν πρέπει να μετατρέπεται σε προσωπική επίθεση. Οι διαφωνίες δεν δικαιολογούν προσβολές, ειρωνείες, διασυρμό ή απαξιωτικά σχόλια.

6. Η ποιμαντική εμπιστοσύνη πρέπει να προστατεύεται. Προσωπικές εξομολογήσεις και εμπιστευτικές σχέσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως περιεχόμενο για δημόσια προβολή.

7. Χρειάζεται προσοχή στα προσωπικά μηνύματα. Η ψηφιακή επικοινωνία απαιτεί υπευθυνότητα και σεβασμό στα όρια των σχέσεων.

8. Στόχος δεν είναι η δημιουργία προσωπικής φήμης. Η παρουσία ενός κληρικού δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μηχανισμό αυτοπροβολής ή δημιουργίας ενός προσωπικού «brand», αλλά να παραπέμπει στην Εκκλησία και το μήνυμά της.

9. Το διαδίκτυο πρέπει να οδηγεί και στην πραγματική επικοινωνία. Η διαδικτυακή επαφή καλείται να ενισχύει τη συμμετοχή στην ενορία, τη λατρευτική ζωή και τις διαπροσωπικές σχέσεις.

10. Οι κληρικοί χρειάζονται ψηφιακή επιμόρφωση. Είναι σημαντικό να κατανοούν τον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών, τους μηχανισμούς εθισμού και πόλωσης, καθώς και τις προκλήσεις που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Το μήνυμα του Μητροπολίτη Χαλκίδος

Στην τοποθέτησή του, ο Μητροπολίτης Χαλκίδος Χρυσόστομος υπογράμμισε ότι η αυξημένη παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο δεν αποτελεί μια προσωρινή τάση, αλλά μια πραγματικότητα που αναμένεται να ενισχυθεί τα επόμενα χρόνια.

Το βασικό ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι να μπορεί η Εκκλησία να προσεγγίζει τον σύγχρονο άνθρωπο χωρίς να αλλοιώνει τον χαρακτήρα και την αποστολή της.

Ο ίδιος επισήμανε ότι οι ιερείς πρέπει να αξιοποιούν τις δυνατότητες της τεχνολογίας χωρίς να γίνονται εξαρτημένοι από αυτήν, να παρεμβαίνουν δημόσια χωρίς να επιδιώκουν την αυτοπροβολή και να υπερασπίζονται τις θέσεις τους χωρίς εμπάθεια.

Η εισήγηση κατέληξε στην ανάγκη να δοθεί έμφαση όχι απλώς στην αύξηση της διαδικτυακής παρουσίας της Εκκλησίας, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αυτή εκφράζεται, με σεβασμό, υπευθυνότητα και εκκλησιαστικό ήθος.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης, ο Μητροπολίτης Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Κέας, Μήλου, Δήλου και Μυκόνου Δωρόθεος παρουσίασε επίσης εισήγηση για τη μοναξιά και την ψυχική εξάντληση στη σύγχρονη κοινωνία, προτείνοντας δράσεις στήριξης ευάλωτων ανθρώπων, ενίσχυση των ενοριακών πρωτοβουλιών και συνεργασία με επιστημονικούς φορείς.

Οι εργασίες της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας είχαν προγραμματιστεί να ολοκληρωθούν την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.