Σύνταξη στα 62: Η παγίδα με τα 40 χρόνια ασφάλισης – Τι ισχύει

Μία λεπτομέρεια που μπορεί να κοστίσει ακόμη και πάνω από 100 ευρώ κάθε μήνα κρύβεται πίσω από τη συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης.

Ο γενικός κανόνας του e-ΕΦΚΑ προβλέπει ότι ασφαλισμένος μπορεί να λάβει πλήρη σύνταξη στα 62 εφόσον διαθέτει τουλάχιστον 40 έτη ή 12.000 ημέρες ασφάλισης. Διαφορετικά, το γενικό όριο για πλήρη σύνταξη είναι τα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.

Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η θεμελίωση του δικαιώματος συνταξιοδότησης και άλλο ο υπολογισμός του ποσού που τελικά θα μπει στην τσέπη του συνταξιούχου.

Πού βρίσκεται η «παγίδα» των 40 ετών

Το κρίσιμο σημείο αφορά κυρίως τα πλασματικά χρόνια.

Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του στο iEidiseis ο Χρήστος Μέγας, ορισμένοι δωρεάν αναγνωριζόμενοι χρόνοι μπορούν να βοηθήσουν τον ασφαλισμένο να συμπληρώσει την απαιτούμενη 40ετία για τη θεμελίωση του δικαιώματος, χωρίς όμως να έχουν την ίδια επίδραση στον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης με πραγματικό ή εξαγορασμένο χρόνο ασφάλισης.

Και εκεί μπορεί να προκύψει σημαντική διαφορά στο τελικό ποσό.

Το παράδειγμα που δείχνει τη διαφορά

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ασφαλισμένου που φτάνει στα 40 χρόνια χρησιμοποιώντας δύο δωρεάν πλασματικά έτη, όπως χρόνους ανεργίας ή ασθένειας.

Σύμφωνα με την ανάλυση, μπορεί μεν να καλύπτει την προϋπόθεση της 40ετίας για συνταξιοδότηση στα 62, όμως η ανταποδοτική σύνταξη δεν υπολογίζεται σαν να υπήρχαν 40 πραγματικά ή εξαγορασμένα έτη.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, αντί για ποσοστό αναπλήρωσης 50,01%, ο υπολογισμός γίνεται με 44,91%.

Η διαφορά δεν είναι καθόλου αμελητέα.

Για ασφαλισμένο με μέσο συντάξιμο μισθό 2.000 ευρώ, η απώλεια μπορεί, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, να ξεπεράσει τα 100 ευρώ τον μήνα.

Σε ετήσια βάση μιλάμε για ποσό που μπορεί να υπερβαίνει τα 1.200 ευρώ.

Πλήρης και μειωμένη σύνταξη – Τι ισχύει

Με βάση τον e-ΕΦΚΑ, τα γενικά όρια είναι:

• 62 ετών και 40 χρόνια ασφάλισης: πλήρης σύνταξη.
• 67 ετών και τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης: πλήρης σύνταξη.
• 62 ετών και τουλάχιστον 15 χρόνια: δυνατότητα μειωμένης σύνταξης, εφόσον αυτή προβλέπεται από τις διατάξεις του πρώην Ταμείου και πληρούνται οι ειδικές ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Άρα, δεν πρέπει να θεωρείται ότι οποιοσδήποτε έχει συμπληρώσει 15 χρόνια μπορεί αυτομάτως να αποχωρήσει στα 62 με μειωμένη σύνταξη.

Πόσο κόβεται η μειωμένη σύνταξη

Υπάρχει και μία σημαντική λεπτομέρεια ως προς το ίδιο το «πέναλτι».

Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι στη μειωμένη σύνταξη γήρατος η μείωση εφαρμόζεται στην εθνική σύνταξη και ανέρχεται σε 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι το προβλεπόμενο όριο πλήρους συνταξιοδότησης.

Έτσι, όταν κάποιος αποχωρεί στα 62 ενώ η πλήρης σύνταξη αντιστοιχεί στα 67, η μείωση στην εθνική σύνταξη φτάνει στο ανώτατο 30%.

Η ανταποδοτική σύνταξη δεν υφίσταται αυτή τη μείωση.

Προσοχή: Η μειωμένη δεν γίνεται αργότερα πλήρης

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο για κάποιον που εξετάζει το ενδεχόμενο πρόωρης αποχώρησης.

Ο e-ΕΦΚΑ είναι σαφής:

Μια μειωμένη σύνταξη γήρατος δεν μετατρέπεται αργότερα σε πλήρη.

Επομένως, η επιλογή της μειωμένης σύνταξης δεν λειτουργεί ως μια προσωρινή λύση μέχρι ο ασφαλισμένος να συμπληρώσει το κανονικό όριο ηλικίας.

Και ο μισθός παίζει καθοριστικό ρόλο

Τα χρόνια ασφάλισης δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει το ποσό.

Για την ανταποδοτική σύνταξη σημαντικό ρόλο έχουν και οι συντάξιμες αποδοχές. Αυτό σημαίνει ότι περίοδοι χαμηλών αποδοχών ή μερικής απασχόλησης μπορεί να βοηθούν στη συγκέντρωση ασφαλιστικού χρόνου, αλλά παράλληλα μπορούν να επηρεάζουν τον μέσο όρο των αποδοχών που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.

Τι πρέπει να ελέγξει κάποιος πριν καταθέσει αίτηση

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι πριν από οποιαδήποτε αίτηση συνταξιοδότησης χρειάζεται να ελεγχθούν ξεχωριστά:

Η ηλικία, ο πραγματικός χρόνος ασφάλισης, τα πλασματικά χρόνια και ο τρόπος αναγνώρισής τους, οι συντάξιμες αποδοχές και οι ειδικές προϋποθέσεις του πρώην ασφαλιστικού φορέα.

Η συμπλήρωση «40 ετών» από μόνη της δεν αρκεί για να γνωρίζει κάποιος ποιο θα είναι το τελικό ποσό που θα λάβει.

Και μια λανθασμένη επιλογή λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση μπορεί να ακολουθεί τον ασφαλισμένο για χρόνια, αφού ειδικά στην περίπτωση της μειωμένης σύνταξης η απόφαση δεν ανατρέπεται με τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας για πλήρη σύνταξη.