Τέλος στην οδήγηση για ηλικιωμένους; Τι εξετάζει η ΕΕ για τα διπλώματα»

Έντονη συζήτηση έχει προκαλέσει το τελευταίο διάστημα το θέμα της οδήγησης από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζει πιθανές αλλαγές στους κανόνες που αφορούν τις άδειες οδήγησης και τις διαδικασίες ανανέωσής τους.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την οδική ασφάλεια βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής, καθώς οι Βρυξέλλες προωθούν ένα ευρύτερο σχέδιο αλλαγών με στόχο τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και την προσαρμογή της νομοθεσίας στις νέες συνθήκες που επικρατούν στους δρόμους.

Νέοι κανόνες για άδειες οδήγησης και ελέγχους

Τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη δρομολογηθεί μεταρρυθμίσεις που αφορούν τις άδειες οδήγησης, τους ελέγχους των οδηγών αλλά και τις διαδικασίες ανανέωσης των διπλωμάτων.

Πλέον, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται και η συμμετοχή των ηλικιωμένων οδηγών στην κυκλοφορία, ένα ζήτημα που προκαλεί διαφορετικές απόψεις τόσο μεταξύ των ειδικών όσο και στην κοινωνία.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν κατατεθεί προτάσεις για αυστηρότερους ελέγχους και διαφορετικές διαδικασίες ανανέωσης των διπλωμάτων μετά από συγκεκριμένη ηλικία, καθώς εξετάζεται κατά πόσο η φυσική και γνωστική φθορά μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια κατά την οδήγηση.

Τα στοιχεία από την Ισπανία που ενισχύουν τον προβληματισμό

Ένα από τα στοιχεία που έχουν προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον προέρχεται από την Ισπανία, όπου καταγράφηκε σημαντική αύξηση των σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων με εμπλοκή ηλικιωμένων οδηγών.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το πρώτο εξάμηνο του 2026 σημειώθηκαν 356 σοβαρά περιστατικά, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2020 είχαν καταγραφεί 160. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε υπερδιπλασιασμό των συμβάντων.

Παράλληλα, η ίδια έρευνα κατέγραψε αύξηση κατά 71% στους θανάτους ηλικιωμένων από τροχαία δυστυχήματα, ενώ αυξημένος εμφανίζεται και ο αριθμός των σοβαρών τραυματισμών.

Τα στοιχεία αποδίδουν αρκετά από τα περιστατικά σε παράγοντες όπως η μειωμένη προσοχή, τα πιο αργά αντανακλαστικά και η δυσκολία εκτίμησης των συνθηκών που επικρατούν στον δρόμο.

Δεν υπάρχει απόφαση για γενική απαγόρευση οδήγησης

Παρά τη συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο περιορισμών, μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση για οριζόντια αφαίρεση διπλωμάτων από όλους τους ηλικιωμένους οδηγούς.

Ωστόσο, εξετάζονται προτάσεις που προβλέπουν μικρότερη διάρκεια ισχύος των αδειών οδήγησης για άτομα άνω συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου, καθώς και συχνότερους ιατρικούς ελέγχους.

Με βάση τις ευρωπαϊκές συζητήσεις, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να επιλέξουν μειωμένη διάρκεια ισχύος των διπλωμάτων για οδηγούς άνω των 65 ετών, αλλά και πιο τακτικές ιατρικές εξετάσεις, ανάλογα με τις εθνικές τους πολιτικές.

Στο τραπέζι και ο ρόλος των γιατρών

Ένα ακόμη σενάριο που εξετάζεται αφορά τη δυνατότητα ή ακόμη και την υποχρέωση των οικογενειακών γιατρών να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν διαπιστώνουν προβλήματα υγείας που ενδέχεται να επηρεάζουν την ασφαλή οδήγηση.

Οι βασικοί τομείς που εξετάζονται είναι η όραση, η γνωστική λειτουργία και η καρδιαγγειακή κατάσταση των οδηγών, καθώς θεωρούνται σημαντικοί παράγοντες για την ασφαλή συμμετοχή στην κυκλοφορία.

Το παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου

Στο Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζεται η καθιέρωση υποχρεωτικών ελέγχων οπτικής οξύτητας για οδηγούς άνω των 70 ετών.

Οι εξετάσεις θα επαναλαμβάνονται κάθε τρία χρόνια και σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται σοβαρή επιδείνωση της όρασης, οι αρχές θα μπορούν να μην εγκρίνουν την ανανέωση της άδειας οδήγησης.

Τι ισχύει σήμερα στην Ελλάδα

Στη χώρα μας ήδη εφαρμόζονται μέτρα που αφορούν τους μεγαλύτερους σε ηλικία οδηγούς.

Συγκεκριμένα, οι οδηγοί άνω των 65 ετών πρέπει να ανανεώνουν την άδεια οδήγησής τους κάθε τρία χρόνια, ενώ μετά την ηλικία των 80 ετών η ανανέωση γίνεται κάθε δύο χρόνια, με ειδικές εξετάσεις που πιστοποιούν την κατάσταση της υγείας τους.

Παράλληλα, προβλέπεται η επιβολή περιορισμών σε οδηγούς που κρίνονται μη ικανοί σε συγκεκριμένους τομείς, αλλά εξακολουθούν να μπορούν να λάβουν δίπλωμα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι περιορισμοί που μπορεί να συνοδεύουν ένα δίπλωμα

Ένας από τους περιορισμούς αφορά την οδήγηση μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, με τον κωδικό «05.01». Ο συγκεκριμένος περιορισμός μπορεί να επιβληθεί κυρίως σε περιπτώσεις προβλημάτων όρασης, όπου θεωρείται απαραίτητη η αποφυγή οδήγησης τις νυχτερινές ώρες.

Άλλοι περιορισμοί μπορεί να προβλέπουν οδήγηση μόνο σε συγκεκριμένη ακτίνα από τον τόπο κατοικίας, μόνο μέσα σε μια πόλη ή περιοχή, απαγόρευση μεταφοράς συνεπιβατών ή ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας.

Οι αλλαγές που εξετάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο δείχνουν πως η συζήτηση επικεντρώνεται περισσότερο στη δημιουργία αυστηρότερων ελέγχων και προϋποθέσεων, παρά σε μια γενική απαγόρευση της οδήγησης για όλους τους ηλικιωμένους.