Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται μέσα σε μόλις έναν χρόνο στις τιμές της ελιάς και των καυσίμων, με το κόστος για νοικοκυριά και παραγωγούς να παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.
Την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, οι πράσινες ελιές της νέας σοδειάς διαμορφώνονταν στα 1,80 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης ήταν στα 1,10 ευρώ το λίτρο. Την ίδια στιγμή, η τιμή του ντίζελ κίνησης βρισκόταν κάτω από το 1,35 ευρώ.
Έναν χρόνο αργότερα, οι πράσινες χοντροελιές, από περιοχές όπως η Χαλκιδική και η Άρτα, βρίσκονται στα 1,10 ευρώ. Το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται στις 15 Οκτωβρίου να διαμορφωθεί στα 1,80 ευρώ μετά την επιδότηση, σύμφωνα με τη σχετική δέσμευση του πρωθυπουργού.
Την ίδια ώρα, το πετρέλαιο κίνησης έχει φτάσει να πλησιάζει τα 2,20 ευρώ το λίτρο, ακόμη και με την επιδότηση.
Η αντίστροφη πορεία ελιάς και πετρελαίου
Οι αριθμοί αποτυπώνουν μια έντονη αντίθεση: η τιμή της ελιάς έχει υποχωρήσει περίπου κατά 50%, ενώ το κόστος του πετρελαίου έχει αυξηθεί από 50% έως και 80%.
Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω πίεση στο κόστος παραγωγής και στις οικογενειακές δαπάνες, την ώρα που το εισόδημα, αντί να ενισχύεται, καταγράφει υποχώρηση.
Παράλληλα, το κόστος που συσσωρεύεται στη διαδρομή ενός προϊόντος από το «χωράφι στο ράφι» μεταφέρεται τελικά στην τελική τιμή που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής.
Υποχώρηση του οικογενειακού εισοδήματος
Τα στοιχεία που παρατίθενται καταγράφουν πιέσεις και στο διαθέσιμο εισόδημα.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το οικογενειακό εισόδημα μειώθηκε κατά 0,4% κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι συνταξιούχοι έχουν λάβει τα προηγούμενα χρόνια αυξήσεις στις κύριες συντάξεις που βρίσκονται κάτω από τον πληθωρισμό. Από τις αναπροσαρμογές εξαιρούνται όσοι είχαν «προσωπική διαφορά», ενώ οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν «παγωμένες».
Παράλληλα, πολλές επικουρικές συντάξεις έχουν υποστεί περικοπές άνω του 55%, μεταξύ άλλων σε συντάξεις της Εμπορικής και συνεταιρισμών.
Ο μέσος μισθός και το ΑΕΠ
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ο ονομαστικός μέσος μισθός διαμορφώνεται στα 1.492 ευρώ, παραμένοντας κάτω από το επίπεδο του 2010.
Την ίδια στιγμή, το μέσο κατά κεφαλής ΑΕΠ απέχει από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και βρίσκεται στο 68% του αντίστοιχου μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε όρους αγοραστικής δύναμης, δηλαδή με βάση τον συνδυασμό μισθών και τιμών των προϊόντων, η Ελλάδα κατατάσσεται στην τελευταία θέση σύμφωνα με την Eurostat.
Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή κινείται στο 3,8%, καταγράφοντας άνοδο 50% σε σχέση με την πρόβλεψη που είχε περιληφθεί στον προϋπολογισμό του 2026, ενώ το ΑΕΠ υποχωρεί στο 1,8%.
Το ενεργειακό κόστος και η επίδρασή του
Η ενέργεια αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν το συνολικό κόστος στην οικονομία. Στο κείμενο αναγνωρίζεται ότι οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν τις τιμές, τίθεται όμως παράλληλα και το ζήτημα της φορολογίας στα καύσιμα.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι το 60% της τιμής των καυσίμων αντιστοιχεί σε φόρους. Έτσι, όσο αυξάνεται η τιμή του λίτρου, αυξάνονται αντίστοιχα και τα φορολογικά έσοδα.
Σε ό,τι αφορά το ηλεκτρικό ρεύμα, επισημαίνεται ότι επηρεάζεται από την τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό των ρωσικών εξαγωγών.
Το Χρηματιστήριο Ενέργειας και οι μπαταρίες
Μία από τις προτάσεις που διατυπώνονται αφορά την αποδέσμευση από το Χρηματιστήριο Ενέργειας, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών.
Όπως αναφέρεται, με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής δεν θα πλήρωνε το σύνολο της κατανάλωσής του στην υψηλότερη τιμή, η οποία συνήθως καταγράφεται τις βραδινές ώρες και συνδέεται με την παραγωγή από φυσικό αέριο.
Στο ίδιο σημείο γίνεται αναφορά στην Ισπανία και την Πορτογαλία, όπου, σύμφωνα με το κείμενο, έχει επιτευχθεί αποδέσμευση από το συγκεκριμένο μοντέλο.
Παράλληλα, η αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μπαταριών αναφέρεται ως λύση που θα μπορούσε να προσφέρει αισθητά χαμηλότερο κόστος ενέργειας. Ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο, τα σχετικά έργα απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) με κυβερνητική πρωτοβουλία.
Οι επιπτώσεις στην οικονομία
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς και στα καύσιμα, αλλά επηρεάζει συνολικά την οικονομική δραστηριότητα.
Το αυξημένο κόστος μεταφέρεται σε διαφορετικά στάδια της οικονομίας, ενώ παράλληλα περιορίζει το διαθέσιμο και πραγματικό εισόδημα.
Με βάση την ανάλυση του κειμένου, οι απώλειες στο εισόδημα αναμένεται να συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του προσεχούς χειμώνα, ενδεχομένως και σε μόνιμη βάση.
Στο πλαίσιο αυτό, η μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων, όπως ο ΦΠΑ και ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των εισοδημάτων, παρουσιάζεται ως τρόπος περιορισμού των επιπτώσεων από το αυξημένο κόστος.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις για την Εύβοια
Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις για την Ελλάδα και τον Κόσμο στο evima.gr