Επίδομα θέρμανσης: «Πράσινο φως» από την Κομισιόν – Ποιοι θα πάρουν χρήματα

Στο πλαίσιο του σχεδίου προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η χορήγηση προσωρινού επιδόματος θέρμανσης για έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά κάθε χρόνο, η δημιουργία νέων κοινωνικών κατοικιών, αλλά και σημαντικές παρεμβάσεις στις δημόσιες συγκοινωνίες.

Το συγκεκριμένο σχέδιο αποτελεί το πέμπτο και μεγαλύτερο εθνικό σχέδιο που έχει εγκριθεί έως σήμερα στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.

Πάνω από 4,7 δισ. ευρώ έως το 2032

Η εφαρμογή του ελληνικού Κοινωνικού Σχεδίου για το Κλίμα αφορά την περίοδο 2026-2032. Συνολικά θα κινητοποιηθούν 4,77 δισ. ευρώ, από τα οποία 3,57 δισ. ευρώ, δηλαδή το 75%, θα προέλθουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 1,2 δισ. ευρώ, ποσοστό 25%, από εθνικούς πόρους.

Οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αναμένεται, μετά την υλοποίησή τους, να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών κατά 811.000 τόνους ισοδυνάμου CO2 κάθε χρόνο έως το 2032.

Το σχέδιο καταρτίστηκε από τις ελληνικές αρχές σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Κομισιόν έκρινε ότι αντιμετωπίζει επαρκώς τις κοινωνικές επιπτώσεις από την επέκταση της εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στα κτίρια και στις οδικές μεταφορές, στο πλαίσιο του νέου ΣΕΔΕ2.

Στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και επίδομα θέρμανσης

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά θα ενισχυθούν προκειμένου να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα.

Η στήριξη θα αφορά έως και 62.000 ανακαινίσεις, ενώ προβλέπεται και η εγκατάσταση 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων για τη θέρμανση νερού.

Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει την προσθήκη 2.800 νέων ενεργειακά αποδοτικών κοινωνικών κατοικιών στο υφιστάμενο απόθεμα της χώρας.

Για τις δημόσιες φοιτητικές εστίες θα διατεθούν επιπλέον 226 εκατ. ευρώ, με στόχο την ανακαίνισή τους και τη βελτίωση της πρόσβασης 5.930 ευάλωτων φοιτητών και φοιτητριών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Επιπλέον, μετά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΔΕ2, προβλέπεται η χορήγηση προσωρινού επιδόματος θέρμανσης, το οποίο θα μπορεί να καλύπτει κάθε χρόνο έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά για τις δαπάνες θέρμανσης.

Νέα ηλεκτρικά λεωφορεία και επιπλέον συρμοί μετρό

Παρεμβάσεις προβλέπονται και για την ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών, με περίπου 300.000 ευάλωτους χρήστες να αναμένεται να επωφεληθούν.

Συγκεκριμένα, το σχέδιο περιλαμβάνει περισσότερα από 200 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για αστικές περιοχές όπου καταγράφεται υψηλή ευπάθεια στις μεταφορές, καθώς και 22 επιπλέον τρένα του μετρό της Αθήνας.

Παράλληλα, προβλέπονται νέες υπηρεσίες μετακίνησης κατά παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές και η δημιουργία υποδομών φόρτισης.

Ηλεκτρικά οχήματα μέσω κοινωνικής χρηματοδοτικής μίσθωσης

Στο πλαίσιο του σχεδίου θα εφαρμοστεί επίσης σύστημα κοινωνικής χρηματοδοτικής μίσθωσης, μέσω του οποίου 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά που εξαρτώνται από τη χρήση αυτοκινήτου θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα με προσιτό μηνιαίο μίσθωμα.

Έμφαση δίνεται και στην προσβασιμότητα. Προβλέπεται η χρηματοδότηση περισσότερων από 12.000 συσκευών κινητικότητας, μεταξύ των οποίων ηλεκτρικά αναπηρικά αμαξίδια και σκούτερ.

Παράλληλα, θα δημιουργηθεί ειδική υπηρεσία μεταφοράς μαθητών και μαθητριών με αναπηρία, ενώ θα πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις για τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 85 σταθμούς του μετρό.

Ενίσχυση 28.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων

Το ελληνικό σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη μέτρα για 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, με στόχο τη μετάβασή τους σε καθαρότερα κτίρια και λύσεις μετακίνησης.

Για τη μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους προβλέπονται 820 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα θα κατευθυνθούν σε στοχευμένες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, αλλά και σε επιδοτήσεις.

Η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για την πρώτη πληρωμή, αφού ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και επιτευχθούν τα προβλεπόμενα ορόσημα.

Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα

Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα έχει δημιουργηθεί για τη χρηματοδότηση δράσεων που αφορούν την ενεργειακή απόδοση, την ανακαίνιση κτιρίων, την καθαρή θέρμανση και ψύξη, καθώς και την ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Παράλληλα, στηρίζει την κινητικότητα και τις μεταφορές μηδενικών εκπομπών.

Για το διάστημα 2026-2032, το Ταμείο αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χρηματοδότηση θα συνδυάζει τα έσοδα από το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για την καύση καυσίμων σε κτίρια, οδικές μεταφορές και πρόσθετους τομείς, δηλαδή το ΣΕΔΕ2, με τις αντίστοιχες συνεισφορές των κρατών μελών.

Μέχρι σήμερα, δέκα κράτη μέλη έχουν υποβάλει επίσημα τα κοινωνικά τους σχέδια για το κλίμα προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τη Σουηδία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, τη Μάλτα, την Ολλανδία, την Ελλάδα, την Κροατία, τη Σλοβενία, την Ιταλία και το Λουξεμβούργο.

Το σχέδιο της Σουηδίας ήταν το πρώτο που εγκρίθηκε, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν εκείνα της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Μάλτας, με την Ελλάδα να αποτελεί πλέον την πέμπτη χώρα που λαμβάνει έγκριση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει τη συνεργασία με τα κράτη μέλη, ζητώντας την ταχεία υποβολή των σχεδίων τους και παρέχοντας ειδική καθοδήγηση για την εφαρμογή του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα και την οριστικοποίηση των σχεδίων.