IRIS: Πότε θεωρούνται δωρεές και πότε επιβάλλεται φόρος

Διευκρινίσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται φορολογικά οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ φυσικών προσώπων δίνονται στους φορολογούμενους, καθώς καθοριστικό ρόλο δεν παίζει ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται μια συναλλαγή, αλλά ο λόγος για τον οποίο γίνεται.

Χρηματικά ποσά που μεταφέρονται, για παράδειγμα, από γονείς προς παιδιά για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, φοιτητικών εξόδων ή άλλων προσωπικών δαπανών δεν χαρακτηρίζονται αυτομάτως ως δωρεές.

Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία μεταφέρεται ένα σημαντικό χρηματικό ποσό με σκοπό την ενίσχυση της περιουσίας του αποδέκτη. Ενδεικτικά, όταν τα χρήματα χρησιμοποιούνται για την αγορά αυτοκινήτου, οικοπέδου ή κατοικίας, μπορεί να απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω της πλατφόρμας myProperty.

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο για το «χαρτζιλίκι»

Η φορολογική νομοθεσία δεν προβλέπει ένα συγκεκριμένο χρηματικό όριο κάτω από το οποίο οι μεταφορές μεταξύ γονέων και παιδιών θεωρούνται αυτομάτως «χαρτζιλίκι». Το ποσό θα πρέπει να συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες του προσώπου που το λαμβάνει.

Σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου, είναι σημαντικό να μπορεί να αποδειχθεί ο πραγματικός λόγος της μεταφοράς και να υπάρχει η αντίστοιχη τεκμηρίωση.

Για δωρεές μεταξύ προσώπων που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία συγγένειας, όπως γονείς και παιδιά ή παππούδες και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο ποσό έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και η χρηματική δωρεά πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος. Για ποσά που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο εφαρμόζεται ο προβλεπόμενος φόρος δωρεάς.

Το φορολογικό καθεστώς διαφοροποιείται ανάλογα με τη συγγενική σχέση. Στις δωρεές μεταξύ αδελφών, για παράδειγμα, εφαρμόζεται διαφορετική φορολογική κλίμακα, ενώ ακόμη μεγαλύτερη είναι η φορολογική επιβάρυνση στις δωρεές προς φίλους ή άλλα πρόσωπα.

Τι ισχύει για τις συναλλαγές μέσω IRIS

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους επαγγελματίες που χρησιμοποιούν υπηρεσίες άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS. Όταν ένα ποσό αποτελεί έσοδο από επαγγελματική δραστηριότητα, θα πρέπει να καταγράφεται κανονικά στα λογιστικά βιβλία, να συνοδεύεται από τα προβλεπόμενα παραστατικά και να φορολογείται ανάλογα, με απόδοση ΦΠΑ όπου αυτό απαιτείται.

Από την άλλη πλευρά, μια μεταφορά χρημάτων που αφορά απλή επιστροφή εξόδων ή διαμοιρασμό μιας κοινής δαπάνης δεν μετατρέπεται σε επαγγελματικό έσοδο μόνο και μόνο επειδή ο παραλήπτης ή ο αποστολέας είναι επαγγελματίας.

Η σωστή αιτιολογία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική

Σε κάθε χρηματική μεταφορά είναι χρήσιμο να αποτυπώνεται με σαφήνεια ο λόγος της συναλλαγής. Επιστροφή χρημάτων, συμμετοχή σε κοινά έξοδα, δωρεά και αμοιβή για υπηρεσία αποτελούν διαφορετικές περιπτώσεις και δεν πρέπει να συγχέονται.

Η σαφής αιτιολογία κατά την τραπεζική μεταφορά, σε συνδυασμό με τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.

Συνεπώς, ειδικά όταν πρόκειται για μεγάλα χρηματικά ποσά ή συναλλαγές που συνδέονται με επαγγελματική δραστηριότητα, η σωστή καταγραφή και η επαρκής τεκμηρίωση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποφυγή φορολογικών επιβαρύνσεων και προβλημάτων.