Συναγερμός για τα ΑΤΜ: Πόσα «έφυγαν» μέσα σε έναν χρόνο

Σταδιακά περιορίζεται το δίκτυο των ΑΤΜ στην Ευρώπη, καθώς οι τράπεζες αναζητούν τρόπους να μειώσουν το λειτουργικό κόστος, την ώρα που οι πελάτες πραγματοποιούν ολοένα και περισσότερες συναλλαγές μέσω mobile και web banking.

Η λειτουργία ενός ΑΤΜ συνεπάγεται έξοδα για συντήρηση, αναβαθμίσεις ασφαλείας και τεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά και συνεχή τροφοδοσία με μετρητά. Η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες έχει οδηγήσει τις τράπεζες σε επανεξέταση του μεγέθους των δικτύων τους.

Λιγότερα ΑΤΜ στην Ευρωζώνη

Η συρρίκνωση είναι εμφανής και στα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στην Ευρωζώνη λειτουργούν πλέον περίπου 248.900 ΑΤΜ, αριθμός αισθητά χαμηλότερος από τα περισσότερα από 300.000 μηχανήματα που υπήρχαν το 2018.

Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, οι τράπεζες επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το κόστος μέσα από τη δημιουργία κοινών δικτύων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Πορτογαλία, όπου το Multibanco λειτουργεί εδώ και δεκαετίες υπό τη SIBS και διαθέτει περίπου 13.000 ΑΤΜ.

Μέσω του συγκεκριμένου δικτύου οι πελάτες μπορούν να πραγματοποιούν αναλήψεις, πληρωμές και άλλες συναλλαγές ανεξάρτητα από την τράπεζά τους, ενώ η εκδότρια τράπεζα καταβάλλει μικρή προμήθεια για την εκκαθάριση της συναλλαγής.

Παρόμοια κατεύθυνση έχει ακολουθηθεί και στη Γαλλία, όπου τέσσερις μεγάλες τράπεζες, μεταξύ των οποίων η Société Générale και η BNP Paribas, έχουν προχωρήσει στη δημιουργία της Cash Services για την κοινή διαχείριση ΑΤΜ.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Η ιδέα ενός ενιαίου δικτύου ΑΤΜ έχει συζητηθεί και στην ελληνική αγορά, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υλοποιηθεί. Το ζήτημα τέθηκε πιο έντονα το 2025, μετά τις αλλαγές στις προμήθειες για αναλήψεις μετρητών.

Το σχέδιο δεν βρήκε σύμφωνες όλες τις συστημικές τράπεζες. Ένας από τους λόγους είναι ότι αρκετές έχουν επενδύσει στη διατήρηση ή την επέκταση των δικών τους δικτύων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η τραπεζική παρουσία είναι περιορισμένη. Παράλληλα, ένα κοινό δίκτυο θα περιόριζε την ξεχωριστή παρουσία κάθε τράπεζας στην αγορά.

Οι τράπεζες ακολουθούν πλέον διαφορετικές στρατηγικές. Η Πειραιώς έχει μεταβιβάσει περισσότερα από 800 ΑΤΜ εκτός καταστημάτων στην Printec, τα οποία λειτουργούν μέσω του δικτύου Cashflex. Η CrediaBank έχει αντίστοιχα αναθέσει το σύνολο των ΑΤΜ της στη Euronet.

Την ίδια στιγμή, η Alpha Bank εξετάζει το ενδεχόμενο πώλησης των ΑΤΜ που βρίσκονται εκτός των καταστημάτων της. Η Εθνική Τράπεζα κινείται προς την αναβάθμιση περίπου 700 μηχανημάτων της, προκειμένου να προσφέρουν περισσότερες υπηρεσίες, ενώ η Eurobank έχει γνωστοποιήσει ότι δεν προγραμματίζει περιορισμό του δικού της δικτύου.

Πόσα ΑΤΜ υπάρχουν στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, τα τραπεζικά ΑΤΜ μειώθηκαν μέσα σε έναν χρόνο κατά περίπου 9%. Από 6.167 μηχανήματα το 2024, ο αριθμός τους υποχώρησε στα 5.625 το 2025.

Εάν συνυπολογιστούν τα περίπου 70 ΑΤΜ συνεταιριστικών τραπεζών και τα περίπου 3.500 μηχανήματα ιδιωτικών εταιρειών, όπως οι Euronet, Cashzone και Cashflex, το συνολικό δίκτυο της χώρας ξεπερνά τα 9.000 ΑΤΜ.

Παρά την κατάργηση των χρεώσεων για αναλήψεις από ΑΤΜ άλλης τράπεζας, οι συγκεκριμένες συναλλαγές αντιστοιχούν μόλις στο 4% περίπου του συνόλου, σύμφωνα με στοιχεία της ΔΙΑΣ.

Η μεγαλύτερη αλλαγή φαίνεται να προέρχεται από την ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών, με το mobile και το web banking να περιορίζουν την ανάγκη για φυσική παρουσία και χρήση ΑΤΜ.

Ωστόσο, τα μετρητά εξακολουθούν να έχουν σημαντική θέση στην ελληνική οικονομία. Στοιχεία της ΕΚΤ δείχνουν ότι αποτελούν το προτιμώμενο μέσο πληρωμής για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ το 99% των επιχειρήσεων στη χώρα εξακολουθεί να τα δέχεται στις συναλλαγές του