«Παπαφλέσσας»: Η υπερπαραγωγή που ξαναζωντάνεψε την Επανάσταση του ’21 – Τα άλογα και οι 2.000 κομπάρσοι

Ήταν μια υπερπαραγωγή-σταθμός για τον ελληνικό κινηματογράφο, με προϋπολογισμό που ξεπέρασε κάθε προηγούμενο για την εποχή.

Η ταινία αφηγείται την ιστορία της ελληνικής Επανάστασης του 1821 μέσα από τα μάτια του κληρικού και ήρωα Γρηγόριου Δικαίου, του Παπαφλέσσα. Η αφήγηση ξεκινά με την κήρυξη της επανάστασης στον Μοριά, συνεχίζει με τη νίκη κατά του Δράμαλη στα Δερβενάκια και κορυφώνεται με τον ηρωικό θάνατο του Παπαφλέσσα στο Μανιάκι, απέναντι στις δυνάμεις του Αιγύπτιου Ιμπραήμ.

Οι τόποι των γυρισμάτων

Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε αυθεντικούς εξωτερικούς χώρους, με βασικό σημείο τα ιστορικά Αμπελάκια Λάρισας, στις πλαγιές του Ολύμπου κοντά στα Τέμπη. Τα πέτρινα αρχοντικά, τα στενά σοκάκια και το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία έδιναν στις σκηνές ρεαλισμό και αυθεντικότητα.

Σκηνές γυρίστηκαν επίσης στο Πήλιο, στη Μακρινίτσα, καθώς και στον Βόλο και τα Γιάννενα, με βάση παραγωγής τη Λάρισα. Στην ταινία συμμετείχαν περισσότεροι από 2.000 κομπάρσοι, ανάμεσά τους και στρατιώτες, ενώ ειδικός εξοπλισμός μεταφέρθηκε από τη Γαλλία για να υποστηριχθούν οι λήψεις.

Πρωταγωνιστές και backstage στιγμές

Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, στον ρόλο του Παπαφλέσσα, χρειάζονταν δύο ώρες μακιγιάζ καθημερινά. Η Κάτια Δανδουλάκη θυμάται: «Με 9 βαθμούς μυωπία, σχεδόν δεν έβλεπα. Για να καταλάβω πότε να ξεκινήσω πάνω στο άλογο, μου κουνούσαν σημαίες από απόσταση 200 μέτρων».

Κόστος που «έσπασε τα ταμεία»

Η παραγωγή, συμπαραγωγή της Φίνος Φιλμ με τον Τζέιμς Πάρις, κόστισε 12 εκατομμύρια δραχμές, όταν ο μέσος προϋπολογισμός ταινίας δεν ξεπερνούσε τα 4 εκατομμύρια. Το ποσό αυτό την καθιστά μια από τις μεγαλύτερες ελληνικές υπερπαραγωγές, συγκρίσιμη ακόμη και με ξένες ταινίες της εποχής.

Αποδοχή και κριτικές

Στη σεζόν 1971-1972, η ταινία σημείωσε 297.817 εισιτήρια, κατατάσσοντας την 10η ανάμεσα σε 90 ταινίες. Στο 12ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης απέσπασε βραβεία Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Αρτιότερης Παραγωγής, ενώ ο σκηνογράφος και ενδυματολόγος Διονύσης Φωτόπουλος τιμήθηκε με Τιμητική Διάκριση.

Παρά την αναγνώριση, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις: μια ομάδα θεατών στον «εξώστη» γιουχάιζε την ταινία, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του πρωταγωνιστή. Παρ’ όλα αυτά, η μουσική του Κώστα Καπνίση, οι ερμηνείες και η προσπάθεια αναπαράστασης ενός κρίσιμου κεφαλαίου της νεότερης ελληνικής ιστορίας έκαναν τον «Παπαφλέσσα» εμβληματικό.