Εμβόλιο κατά του καρκίνου: Νέα δεδομένα από τη συνεργασία Moderna και Merck

Μετά από περισσότερα από 100 χρόνια προσπαθειών για την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού εμβολίου κατά του καρκίνου, τα νέα αποτελέσματα από τη συνεργασία της Moderna με τη Merck δημιουργούν σημαντικές προσδοκίες για μια διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία της νόσου.

Το εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA που αναπτύσσουν οι δύο εταιρείες κατάφερε να πετύχει τον βασικό στόχο μεγάλης κλινικής μελέτης, εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την περαιτέρω πορεία της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Η μελέτη σε περισσότερους από 1.000 ασθενείς

Η κλινική δοκιμή πραγματοποιήθηκε σε περισσότερους από 1.000 ασθενείς με εντοπισμένο μελάνωμα. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο συνδυασμός του εξατομικευμένου εμβολίου με το Keytruda της Merck μείωσε την πιθανότητα επανεμφάνισης ή εξάπλωσης των όγκων.

Τα πλήρη στοιχεία της έρευνας δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί, ωστόσο η εξέλιξη έχει ήδη προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για σημαντική επιτυχία σε προχωρημένο στάδιο κλινικής ανάπτυξης ενός θεραπευτικού αντικαρκινικού εμβολίου.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna, Στεφάν Μπανσέλ, συνέκρινε τη στιγμή με την ανακοίνωση των θετικών αποτελεσμάτων του εμβολίου της εταιρείας κατά της Covid-19 το 2020. Στην περίπτωση του καρκίνου, ο στόχος είναι διαφορετικός: να εκπαιδευτεί το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε ασθενούς ώστε να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στον συγκεκριμένο όγκο.

Εμβόλιο σχεδιασμένο ξεχωριστά για κάθε ασθενή

Το intismeran autogene χρησιμοποιεί την τεχνολογία mRNA και δημιουργείται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καρκίνου κάθε ασθενούς.

Οι επιστήμονες εξετάζουν γενετικά τον όγκο και αναζητούν τις μεταλλάξεις που είναι χαρακτηριστικές του συγκεκριμένου καρκίνου. Με βάση τα αποτελέσματα αυτής της ανάλυσης σχεδιάζεται ένα εξατομικευμένο εμβόλιο, το οποίο ενημερώνει το ανοσοποιητικό σύστημα για τα χαρακτηριστικά που πρέπει να αναγνωρίσει και να στοχεύσει.

Οι παλαιότερες προσπάθειες ανάπτυξης αντικαρκινικών εμβολίων επικεντρώνονταν συνήθως σε μία ή δύο μεταλλάξεις. Η τεχνολογία mRNA δίνει τη δυνατότητα να στοχεύονται ταυτόχρονα πολύ περισσότερες μεταλλάξεις.

Το συγκεκριμένο εμβόλιο μπορεί να περιλαμβάνει έως και 34 διαφορετικούς εξατομικευμένους στόχους για το ανοσοποιητικό σύστημα.

Ο συνδυασμός με το Keytruda

Σημαντικό μέρος της θεραπευτικής προσέγγισης αποτελεί το Keytruda της Merck.

Το φάρμακο ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων σημείων ελέγχου και λειτουργεί περιορίζοντας έναν από τους μηχανισμούς που εμποδίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα.

Η λογική του συνδυασμού είναι ότι το εμβόλιο βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου όγκου, ενώ το Keytruda συμβάλλει στην απελευθέρωση της ανοσολογικής αντίδρασης απέναντί του.

Από το 2016 η συνεργασία των δύο εταιρειών

Η Moderna και η Merck συνεργάζονται για την ανάπτυξη του αντικαρκινικού εμβολίου από το 2016.

Η Merck είχε επενδύσει αρχικά 200 εκατ. δολάρια στο πρόγραμμα, ενώ το 2022 προστέθηκαν ακόμη 250 εκατ. δολάρια. Πλέον, οι δύο εταιρείες μοιράζονται τόσο τα έξοδα όσο και τα πιθανά κέρδη από την ανάπτυξη της θεραπείας.

Το μελάνωμα αποτέλεσε επιλογή για την αρχική εφαρμογή της τεχνολογίας, καθώς χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μεταλλάξεων, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες εντοπισμού στόχων από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Στη μελέτη συμμετείχαν ασθενείς των οποίων οι όγκοι είχαν προηγουμένως αφαιρεθεί χειρουργικά. Αυτό έδινε τον απαιτούμενο χρόνο για τη γενετική ανάλυση του όγκου, την κατασκευή του εξατομικευμένου εμβολίου και την ενεργοποίηση της ανοσολογικής απόκρισης.

Το επόμενο στοίχημα

Το επόμενο στάδιο αφορά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Εφόσον αυτά επιβεβαιωθούν, η έγκριση στις ΗΠΑ θα μπορούσε να προχωρήσει ακόμη και μέσα στον επόμενο χρόνο.

Οι προσδοκίες είναι παράλληλα σημαντικές και σε οικονομικό επίπεδο. Αναλυτές της Wall Street εκτιμούν ότι οι πωλήσεις της θεραπείας θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το 1 δισ. δολάρια έως το 2030 και τα 3 δισ. δολάρια έως το 2035.

Ωστόσο, το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική και σε άλλες μορφές καρκίνου, οι οποίες παρουσιάζουν μικρότερο αριθμό μεταλλάξεων.

Η εφαρμογή της εξετάζεται ήδη σε καρκίνο του πνεύμονα, του νεφρού και του παγκρέατος.

Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, η Moderna εμφανίζεται συγκρατημένη. Ο Στεφάν Μπανσέλ εκτιμά ότι η σημερινή εκδοχή του εμβολίου πιθανότατα δεν θα είναι η τελική, καθώς τα αποτελέσματα από τη μελέτη του μελανώματος αναμένεται να αξιοποιηθούν για την περαιτέρω βελτίωση της θεραπείας.