Τα μάτια μας μπορούν να δείξουν εάν έχουμε Αλτσχάιμερ

«Το μάτι είναι το παράθυρο στον εγκέφαλο», δηλώνει η οφθαλμίατρος Dr. Christine Greer, διευθύντρια ιατρικής εκπαίδευσης στο Ινστιτούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων στο Boca Raton της Φλόριντα.

«Μπορείτε να «δείτε» απευθείας στο νευρικό σύστημα κοιτάζοντας στο πίσω μέρος του ματιού, προς το οπτικό νεύρο και τον αμφιβληστροειδή».

Η νόσος θεωρείται ότι είναι προχωρημένη όταν επηρεαστούν η μνήμη και η συμπεριφορά, ωστόσο αρχίζει να παρουσιάζεται στον εγκέφαλο δεκαετίες πριν από την πρώτη απώλεια μνήμης, σύμφωνα με τον δρ Ρίτσαρντ Άιζακσον, νευρολόγος για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ.

Εάν οι γιατροί είναι σε θέση να εντοπίσουν τη νόσο στα πρώτα της στάδια, οι άνθρωποι θα μπορούσαν στη συνέχεια να κάνουν υγιή τρόπο ζωής και να ελέγχουν τους παράγοντες κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη και ο διαβήτης.

Πώς το μάτι γνωρίζει για τη νόσο

Πόσο νωρίς μπορούμε να διακρίνουμε τα σημάδια; Για να το διαπιστώσουμε, μια πρόσφατη μελέτη εξέτασε δείγμα ιστού από τον αμφιβληστροειδή και τον εγκέφαλο 86 ατόμων με διαφορετικούς βαθμούς νοητικής απώλειας.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα αμφιβληστροειδούς και εγκεφαλικού ιστού επί 14 χρόνια από 86 ανθρώπινους δότες με νόσο Αλτσχάιμερ και ήπια γνωστική εξασθένηση – η μεγαλύτερη ομάδα δειγμάτων αμφιβληστροειδούς που έχει μελετηθεί ποτέ.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν δείγματα από δότες με φυσιολογική γνωστική λειτουργία με δείγματα από δότες με ήπια γνωστική εξασθένηση και από δότες με νόσο Αλτσχάιμερ μεταγενέστερου σταδίου.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο στο περιοδικό Acta Neuropathologica, διαπίστωσε σημαντική αύξηση του β-αμυλοειδούς, βασικού δείκτη της νόσου Αλτσχάιμερ, σε άτομα τόσο με Αλτσχάιμερ όσο και με πρώιμη γνωστική έκπτωση.

Τα μικρογλοιακά κύτταρα μειώθηκαν κατά 80% σε όσους είχαν γνωστικά προβλήματα.

Τα κύτταρα αυτά είναι υπεύθυνα για την «επισκευή» και «συντήρηση» άλλων κυττάρων, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης του β-αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο και τον αμφιβληστροειδή.

Η ατροφία των ιστών και η φλεγμονή στα κύτταρα στην απώτερη περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς ήταν τα ενδεικτικά στοιχεία, σύμφωνα με τη μελέτη.

«Τα ευρήματα αυτά μπορεί τελικά να οδηγήσουν στην ανάπτυξη απεικονιστικών τεχνικών που θα μας επιτρέψουν να διαγνώσουμε τη νόσο Αλτσχάιμερ νωρίτερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια, σύμφωνα με τους ειδικούς, «και να παρακολουθούμε την εξέλιξή της – χωρίς κάποια επέμβαση – κοιτάζοντας μέσα από το μάτι».