Πρόγραμμα Ανακαινίζω 2026: Πότε ξεκινούν αιτήσεις και τι επιδοτεί

Στις 15 Ιουνίου αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσω του gov.gr η διαδικασία ελέγχου επιλεξιμότητας για το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», σύμφωνα με όσα ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. Όπως σημείωσε σε εκδήλωση, η υποβολή αιτήσεων αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Ο υπουργός χαρακτήρισε το πρόγραμμα καινοτόμο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς δεν περιορίζεται μόνο σε παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, αλλά καλύπτει συνολικά εργασίες ανακαίνισης κατοικιών. Στόχος, όπως τόνισε, είναι η επαναξιοποίηση κλειστών σπιτιών και η ένταξή τους ξανά στο οικιστικό απόθεμα, σε συνδυασμό με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για τη στέγαση και την κλιματική προσαρμογή.

Τι προβλέπει το πρόγραμμα

Η χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει έως και το 90%–95% του κόστους των εργασιών, ανάλογα με τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια κάθε δικαιούχου. Το συνολικό ανώτατο ποσό επιδότησης ορίζεται στις 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ υπάρχει πλαφόν 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Επιπλέον, προβλέπονται αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης για ευάλωτα νοικοκυριά, πολύτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές.

Η χρηματοδότηση καλύπτεται από το ΕΣΠΑ 2021–2027 και αφορά τόσο ολικές ανακαινίσεις όσο και παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, αναβάθμιση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και επισκευές εσωτερικών χώρων.

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Δικαίωμα ένταξης έχουν φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά όρια, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, με ευνοϊκότερα κριτήρια για μεγαλύτερες οικογένειες.

Οι κατοικίες που εντάσσονται στο πρόγραμμα πρέπει να έχουν οικοδομική άδεια έως το τέλος του 1990, να μην έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέες και να πληρούν προδιαγραφές επιφάνειας και ενεργειακής κατάστασης. Συγκεκριμένα, το εμβαδόν των κύριων χώρων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 120 τ.μ., ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο μπορεί να φτάνει έως τα 150 τ.μ. υπό προϋποθέσεις. Επίσης, απαιτείται η κατοικία να βρίσκεται σε ενεργειακή κατηγορία έως και «Γ» ή χαμηλότερη.

Για τις κλειστές κατοικίες, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι δεν χρησιμοποιούνταν κατά τα έτη 2024–2025, μέσω στοιχείων όπως η διακοπή ηλεκτροδότησης ή πολύ χαμηλή κατανάλωση ρεύματος. Για τις κατοικίες που είναι ήδη σε χρήση, απαιτείται να αποτελούν κύρια κατοικία του αιτούντος.

Διαδικασία αίτησης

Η ένταξη στο πρόγραμμα γίνεται σε δύο στάδια. Αρχικά, ο ενδιαφερόμενος εκδίδει βεβαίωση επιλεξιμότητας μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, με αυτόματη διασταύρωση στοιχείων από την ΑΑΔΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ. Προϋπόθεση είναι τα στοιχεία του να είναι ενημερωμένα στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Στη συνέχεια, υποβάλλεται η πλήρης αίτηση στο σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, μαζί με το σχέδιο παρεμβάσεων. Ο αιτών δηλώνει υπεύθυνα ότι θα προσκομίσει μέσα σε τρεις μήνες το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου. Η αξιολόγηση γίνεται άμεσα, με σειρά προτεραιότητας βάσει της χρονικής στιγμής υποβολής.

Όσοι εγκριθούν αρχικά θα κληθούν να καταθέσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, ενώ όσοι δεν ενταχθούν λόγω εξάντλησης του προϋπολογισμού θα μπουν σε λίστα επιλαχόντων.

Τέλος, σε περίπτωση μη τήρησης των όρων μέσα σε διάστημα πέντε ετών, προβλέπεται επιστροφή της επιδότησης, καθώς το πρόγραμμα συνδέεται με τη μακροχρόνια αξιοποίηση της κατοικίας. Οι κλειστές κατοικίες πρέπει να παραμείνουν είτε σε ιδιοκατοίκηση είτε να ενοικιάζονται αποκλειστικά ως κύρια κατοικία, ενώ απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση, η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση.