Πληρωμές, αναδρομικά και φοροελαφρύνσεις 2,2 δισ. ευρώ: Ποιοι θα δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους

Οι παρεμβάσεις, που ψηφίστηκαν την Παρασκευή στη Βουλή, αφορούν συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ακινήτων.

Οι πρώτες καταβολές αναμένονται από τα τέλη Νοεμβρίου, ενώ οι φορολογικές αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά, ανάλογα με την κατηγορία των δικαιούχων.

Στο πακέτο περιλαμβάνονται η ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ για συνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες, οι αναδρομικές διαφορές στο επίδομα γέννησης, καθώς και σημαντικές αλλαγές στη φορολογία.

Πρόκειται για τα μέτρα που είχε ανακοινώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και πλέον περνούν στο στάδιο της υλοποίησης.

Πότε ξεκινούν οι πρώτες πληρωμές

Το πρώτο κύμα καταβολών τοποθετείται χρονικά στα τέλη Νοεμβρίου.

Ειδικότερα, περίπου 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι και δικαιούχοι ευάλωτων κοινωνικών ομάδων αναμένεται να λάβουν έως τις 30 Νοεμβρίου την ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ καθαρά. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 60% σε σύγκριση με τα 250 ευρώ που είχαν καταβληθεί τον Νοέμβριο του προηγούμενου έτους.

Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου θα ακολουθήσει η καταβολή των αναδρομικών διαφορών από την αύξηση του επιδόματος γέννησης για το τέταρτο και κάθε επόμενο εξαρτώμενο παιδί. Για όσους έχουν ήδη εισπράξει το επίδομα δεν χρειάζεται να υποβληθεί νέα αίτηση.

Παράλληλα, οι τρίτεκνοι και πολύτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι θα αρχίσουν να βλέπουν τις πρώτες φορολογικές ελαφρύνσεις στις αποδοχές τους πριν από την αλλαγή του έτους. Οι μειώσεις θα αποτυπωθούν στη μηνιαία παρακράτηση φόρου από τους μισθούς τους, αλλά και στις συντάξεις Ιανουαρίου που καταβάλλονται προκαταβολικά τον Δεκέμβριο.

Οι αλλαγές για τους αγρότες, οι φοροελαφρύνσεις και οι παρεμβάσεις στα τεκμήρια των επαγγελματιών αφορούν ήδη τα εισοδήματα του 2026.

Από την 1η Απριλίου 2027 θα ξεκινήσει η μείωση της εισφοράς ανεργίας για τους εργαζομένους, ενώ τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς θα καταβληθεί για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια το επίδομα Χριστουγέννων στο Δημόσιο.

Οι τρεις βασικοί άξονες του πακέτου

Οι νέες παρεμβάσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσα από τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις: τη μείωση άμεσων και έμμεσων φόρων, την καταβολή οικονομικών ενισχύσεων και παροχών, καθώς και την επιβράβευση μέσω ειδικού αποταμιευτικού και επενδυτικού προγράμματος για τη νέα γενιά.

Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι δικαιούχοι θα επωφεληθούν από περισσότερα του ενός μέτρα, τα οποία λειτουργούν συνδυαστικά.

Α. Φοροελαφρύνσεις και μικρότερες κρατήσεις

1. Τρίτεκνοι: Ετήσιο όφελος έως 1.800 ευρώ

Από το φορολογικό έτος 2027, οι φορολογούμενοι με τρία εξαρτώμενα παιδιά θα έχουν μηδενικό φορολογικό συντελεστή για τα πρώτα 20.000 ευρώ του εισοδήματός τους.

Η ελάφρυνση δεν περιορίζεται μόνο σε όσους έχουν εισόδημα μέχρι το συγκεκριμένο ποσό. Το όφελος επεκτείνεται και σε υψηλότερα εισοδήματα, καθώς μηδενίζεται η φορολόγηση των δύο πρώτων κλιμακίων, ενώ το τμήμα του εισοδήματος από 20.000,01 έως 30.000 ευρώ θα φορολογείται με συντελεστή 20%.

Οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα διαπιστώσουν τη μείωση του φόρου σε μηνιαία βάση, μέσω της μικρότερης παρακράτησης που θα εφαρμόζεται από τη μισθοδοσία Ιανουαρίου.

Για τους αυτοαπασχολούμενους, η αλλαγή θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2028, οι οποίες θα αφορούν τα εισοδήματα του 2027.

Ενδεικτικά, ένας τρίτεκνος μισθωτός με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ θα πληρώνει φόρο 1.020 ευρώ αντί για 2.820 ευρώ. Η ετήσια εξοικονόμηση ανέρχεται σε 1.800 ευρώ.

2. Αγρότες: Μείωση φόρου έως 2.900 ευρώ

Για τους επαγγελματίες αγρότες προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής στα πρώτα 20.000 ευρώ των κερδών από ατομική αγροτική δραστηριότητα.

Η ρύθμιση αφορά τα εισοδήματα του 2026 και το όφελος θα φανεί στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν τον Μάρτιο του 2027. Βασική προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 50% του εισοδήματος να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα.

Η απαλλαγή αφορά το πρώτο τμήμα των κερδών, επομένως καλύπτει και παραγωγούς με υψηλότερα εισοδήματα.

Για παράδειγμα, αγρότης χωρίς παιδιά και με εισόδημα 30.000 ευρώ θα καταβάλει φόρο 2.183 ευρώ αντί 5.083 ευρώ, εξοικονομώντας 2.900 ευρώ ετησίως.

Αντίστοιχα, για αγρότη με δύο παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ, ο φόρος των 1.540 ευρώ μηδενίζεται.

3. Ελεύθεροι επαγγελματίες: Κατάργηση προσαυξήσεων με όφελος 2.534 ευρώ

Αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών.

Με βάση τις νέες διατάξεις, καταργούνται οι προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία, καθώς και το κριτήριο του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου. Η εφαρμογή αφορά τα εισοδήματα του 2026 και η ελάφρυνση θα φανεί στις δηλώσεις του 2027.

Για να υπαχθεί κάποιος στη ρύθμιση, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις φορολογικής και εργασιακής συνέπειας. Στην κατηγορία αυτή εκτιμάται ότι εντάσσονται σχεδόν εννέα στους δέκα επαγγελματίες που χρησιμοποιούν το myDATA.

Ειδικότερα, απαιτούνται:

• Η διαβίβαση των προβλεπόμενων λογιστικών στοιχείων στη φορολογική διοίκηση και η τήρηση των υποχρεώσεων για τη χρήση POS, τη διασύνδεσή τους όπου προβλέπεται και την καταχώριση των συναλλαγών στα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA.

• Να μην έχουν επιβληθεί κυρώσεις για φορολογικές ή εργατικές παραβάσεις, καθώς και για παραβάσεις που αφορούν την αποδοχή πληρωμών με κάρτα, κατά την προηγούμενη πενταετία.

• Να έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ της προηγούμενης πενταετίας έως τις 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους που προηγείται της δήλωσης υπολογισμού του τεκμαρτού εισοδήματος.

Για τα εισοδήματα του 2026, καθοριστική είναι η ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2026, μέχρι την οποία πρέπει να έχουν κατατεθεί οι απαιτούμενες παλαιότερες δηλώσεις. Οι λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις και τους ελέγχους θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.

Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα, επιχείρηση καφέ με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ θα δει το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημά της να περιορίζεται από 27.244 σε 16.744 ευρώ.

Ο φόρος που αναλογεί θα μειωθεί από 4.783 σε 2.249 ευρώ, με το συνολικό όφελος να φτάνει τα 2.534 ευρώ.

4. Ιδιοκτήτες ακινήτων: Απαλλαγή από ΕΝΦΙΑ και διορθώσεις στο Ε9

Από το 2027 επεκτείνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία φυσικών προσώπων που έχουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και διαμένουν σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους.

Στη Δυτική Μακεδονία και στις συγκεκριμένες παραμεθόριες Περιφερειακές Ενότητες το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.

Η Αττική εξαιρείται από τη ρύθμιση, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.

Η απαλλαγή αφορά μόνο την κύρια κατοικία και όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του δικαιούχου. Η κατοικία θα προσδιορίζεται μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, ενώ η φορολογητέα αξία της πλήρους κυριότητας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα διόρθωσης των δηλώσεων Ε9 για την περίοδο 2014-2026, ώστε να δηλωθούν τα πραγματικά τετραγωνικά των ακινήτων, μεταξύ άλλων και μετά από τακτοποιήσεις.

Με τον τρόπο αυτό, οι ιδιοκτήτες δεν θα χρειάζεται να καταβάλουν αναδρομικά ΕΝΦΙΑ δεκαετίας και προσαυξήσεις για τα επιπλέον τετραγωνικά που θα προκύψουν από τις διορθώσεις.

Η συγκεκριμένη δυνατότητα θα είναι διαθέσιμη για τέσσερις μήνες από την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, χωρίς πρόβλεψη νέας παράτασης, όπως διευκρίνισε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Εξαιρούνται από την απαλλαγή περιπτώσεις ακινήτων για τα οποία δεν είχε δηλωθεί κανένα δικαίωμα μέχρι την έναρξη ισχύος της διάταξης. Ωστόσο, και σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται απαλλαγή από τόκους και πρόστιμα, η οποία θα ισχύει μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Επιπλέον, παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η προθεσμία για τη σύναψη επιλέξιμων μισθώσεων που εξασφαλίζουν απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος ενοικίων για 36 μήνες. Η ρύθμιση αφορά κατοικίες που ήταν προηγουμένως κενές ή διατίθεντο αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση και πλέον περνούν στη μακροχρόνια αγορά.

Μέχρι το τέλος του 2027 παρατείνονται επίσης η αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων, η αναστολή ΦΠΑ για τα ακίνητα που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς και το φορολογικό κίνητρο για επιλέξιμες δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.

5. Μισθωτοί: Μικρότερη εισφορά ανεργίας από τον Απρίλιο του 2027

Μείωση των ασφαλιστικών κρατήσεων προβλέπεται για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα.

Από την 1η Απριλίου 2027, η εισφορά ανεργίας που επιβαρύνει τους μισθωτούς θα υποχωρήσει από το 1,20% στο 0,70% των αποδοχών τους. Αντίθετα, η εργοδοτική εισφορά θα παραμείνει στο 1,20%.

Η αλλαγή θα αυξήσει το καθαρό ποσό που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι μετά τις ασφαλιστικές κρατήσεις, επιπλέον των αυξήσεων στους βασικούς μισθούς που θα ισχύσουν από την ίδια ημερομηνία.

Ενδεικτικά, η μηνιαία κράτηση θα μειωθεί κατά 5 ευρώ για μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, κατά 7,50 ευρώ για μισθό 1.500 ευρώ και κατά 10 ευρώ για αποδοχές 2.000 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται η επίδραση στον φόρο.

6. Φιλοδωρήματα: Αφορολόγητο όριο 6.000 ευρώ τον χρόνο

Αλλαγές προβλέπονται και για τα φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι.

Το μηνιαίο αφορολόγητο όριο των 300 ευρώ διευρύνεται, από τα εισοδήματα του 2026, με τη θέσπιση ετήσιου ορίου 6.000 ευρώ.

Η απαλλαγή αφορά τα προαιρετικά ποσά που προσφέρουν οι πελάτες σε μισθωτούς, είτε μέσω της επιχείρησης είτε απευθείας στους εργαζομένους.

Ανάλογη πρόβλεψη υπάρχει και για τους συνεργάτες ψηφιακών πλατφορμών διανομής και μεταφοράς που καλύπτονται από τη ρύθμιση.

Δεν περιλαμβάνονται, ωστόσο, ποσά που καταβάλλονται συστηματικά ως συμφωνημένο ποσοστό του μισθού ή ως σταθερή συμβατική αμοιβή.

7. Ηλεκτρονικές συναλλαγές και προϊόντα υγιεινής: Οι αλλαγές του 2027

Για ακόμη ένα έτος, συγκεκριμένες δαπάνες υπηρεσιών που εξοφλούνται ηλεκτρονικά θα μπορούν να αφαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα σε ποσοστό 30%, με ανώτατο ποσό τις 5.000 ευρώ ετησίως.

Παράλληλα, διατηρείται και για το 2027 ο διπλός υπολογισμός συγκεκριμένων ηλεκτρονικών δαπανών υγείας για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου δαπανών.

Διευκρινίζεται ότι οι 5.000 ευρώ αποτελούν το ανώτατο ποσό έκπτωσης από το εισόδημα και όχι ισόποση μείωση του φόρου.

Επιπλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση του ΦΠΑ σε συγκεκριμένα προϊόντα γυναικείας υγιεινής, καθώς και στις πάνες ακράτειας ενηλίκων.

8. Οικογένειες με ορφανά: Εξαίρεση συντάξεων από το εισοδηματικό όριο

Με νέα ρύθμιση αντιμετωπίζεται το ζήτημα του υπολογισμού των εισοδημάτων των ορφανών παιδιών.

Από το φορολογικό έτος 2026, οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνουν τα παιδιά αυτά δεν θα προσμετρώνται στο εισοδηματικό όριο για τον χαρακτηρισμό τους ως εξαρτώμενα μέλη.

Β. Άμεσες οικονομικές ενισχύσεις και παροχές

9. Επίδομα 400 ευρώ: Πληρωμή έως τις 30 Νοεμβρίου

Η ετήσια οικονομική ενίσχυση για συνταξιούχους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες αυξάνεται από τα 300 ευρώ του 2025 στα 400 ευρώ από το 2026.

Το ποσό θα καταβάλλεται κάθε χρόνο έως τις 30 Νοεμβρίου και είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, χωρίς κρατήσεις ή συμψηφισμό με τις οφειλές που προβλέπονται στη σχετική διάταξη.

Για τους συνταξιούχους, βασική προϋπόθεση είναι να τους έχει καταβληθεί κύρια σύνταξη γήρατος ή θανάτου για τον Σεπτέμβριο και να έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Για όσους λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου χωρίς να λαμβάνουν παράλληλα κύρια σύνταξη γήρατος, το ηλικιακό όριο διαμορφώνεται στα 60 έτη, τα οποία θα πρέπει να έχουν συμπληρωθεί μέχρι το τέλος του προηγούμενου έτους.

Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες δεν προβλέπονται εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, ενώ δεν απαιτείται η υποβολή αίτησης. Η πίστωση θα γίνει αυτόματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων.

Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται ακόμη όσοι λαμβάνουν αναπηρικές συντάξεις και παροχές, ανασφάλιστοι υπερήλικες και άλλες κατηγορίες δικαιούχων. Σε περίπτωση που κάποιος πληροί τις προϋποθέσεις για περισσότερες από μία κατηγορίες, θα λάβει την ενίσχυση μόνο μία φορά.

10. Επίδομα γέννησης: Αναδρομικά για το τέταρτο και τα επόμενα παιδιά

Αυξάνεται το επίδομα γέννησης για οικογένειες που αποκτούν τέταρτο ή περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά, με αναδρομική ισχύ για γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Ειδικότερα, για το τέταρτο παιδί το ποσό ανεβαίνει από 3.500 σε 4.500 ευρώ. Για κάθε επόμενο παιδί προστίθενται ακόμη 1.000 ευρώ, με αποτέλεσμα το επίδομα να φτάνει τα 5.500 ευρώ για το πέμπτο και τα 6.500 ευρώ για το έκτο παιδί.

Ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων που λαμβάνεται υπόψη είναι εκείνος που έχει η οικογένεια μετά τη γέννηση.

Οι γονείς που έχουν ήδη λάβει ολόκληρο το επίδομα θα εισπράξουν εφάπαξ τη διαφορά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς να χρειαστεί να καταθέσουν νέα αίτηση.

Για όσους έχουν εισπράξει μόνο την πρώτη δόση, θα καταβληθεί και η αντίστοιχη πρόσθετη διαφορά.

11. Αναπηρικές παροχές: Ετήσια αναπροσαρμογή από το 2027

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 θεσπίζεται ετήσια αύξηση συγκεκριμένων αναπηρικών παροχών, με βάση τον συντελεστή αύξησης των συντάξεων.

Η αναπροσαρμογή εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,5% ή και υψηλότερα, εφόσον προκύψει αντίστοιχη αύξηση στις συντάξεις.

Οι δικαιούχοι θα δουν την ενίσχυση πριν από την Πρωτοχρονιά, καθώς η παροχή του Ιανουαρίου προκαταβάλλεται τον Δεκέμβριο.

Στη ρύθμιση εντάσσονται οι προνοιακές αναπηρικές παροχές του ΟΠΕΚΑ, το εξωιδρυματικό επίδομα, το επίδομα απολύτου αναπηρίας για την προβλεπόμενη κατηγορία συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ, καθώς και η ενίσχυση ανάδοχων γονέων ατόμων που συμμετέχουν σε προνοιακά προγράμματα αναπηρίας.

12. Δημόσιο: Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ από το 2027

Νέα οικονομική παροχή για τους εργαζομένους του Δημοσίου προβλέπεται στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε στη Βουλή.

Πρόκειται για επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, το οποίο θα αφορά δικαιούχους από το πολιτικό προσωπικό, τους ένστολους, τους εκπαιδευτικούς, τους γιατρούς, τους νοσηλευτές και άλλες κατηγορίες υπαλλήλων του δημόσιου τομέα.

Η πρώτη καταβολή έχει προγραμματιστεί για τις 16 Δεκεμβρίου 2027. Το ποσό θα θεωρείται συντάξιμη αποδοχή και θα υπόκειται στις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές.

Ολόκληρο το επίδομα θα λάβουν όσοι έχουν μισθοδοτηθεί για ολόκληρη την περίοδο από την 1η Δεκεμβρίου 2026 έως τις 30 Νοεμβρίου 2027.

Για μικρότερη διάρκεια απασχόλησης, μερική εργασία ή ωρομίσθια απασχόληση, θα καταβάλλεται το αντίστοιχο αναλογικό ποσό. Σε περίπτωση παράλληλης εργασίας σε δύο ή περισσότερες θέσεις του Δημοσίου, το συνολικό ποσό δεν θα μπορεί να ξεπεράσει τα 500 ευρώ ανά δικαιούχο.

13. Καστελόριζο: Ετήσια ενίσχυση 5.000 ευρώ για νοικοκυριά

Ειδικό οικονομικό κίνητρο για την εγκατάσταση και τη διατήρηση μόνιμης κατοικίας στον Δήμο Μεγίστης προβλέπεται από τις νέες διατάξεις.

Η ενίσχυση θα ανέρχεται σε 5.000 ευρώ ετησίως για κάθε επιλέξιμο νοικοκυριό, ενώ θα προβλέπεται επιπλέον ποσό 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος.

Η καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης θα ξεκινήσει το 2027 για τους μόνιμους κατοίκους και το 2028 για τις επιλέξιμες μονάδες που θα μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στο νησί.