Προσοχή! Δείτε live που έχει τσούχτρες στην Εύβοια

Το τελευταίο διάστημα έχει παρατηρηθεί αυξημένη κινητικότητα και ανησυχία στην περιοχή της Χαλκίδας, στον Ευβοϊκό Κόλπο, καθώς και σε αρκετές παραλίες της Εύβοιας, καθώς τα θαλάσσια ρεύματα και οι βιολογικοί κύκλοι μεταφέρουν τις μέδουσες κοντά στις ακτές.

Η έξαρση της μωβ μέδουσας στην Ελλάδα

Η μωβ μέδουσα θεωρείται από τα πιο χαρακτηριστικά αλλά και πιο επώδυνα είδη τσούχτρας της Μεσογείου, καθώς το τσίμπημά της προκαλεί έντονο πόνο λόγω των νευροτοξινών που απελευθερώνει. Παράλληλα, η ικανότητά της να εμφανίζεται σε μεγάλους πληθυσμούς (blooms) την καθιστά σημαντικό δείκτη για την κατάσταση του θαλάσσιου οικοσυστήματος, όπως αλλαγές που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, την άνοδο της θερμοκρασίας των νερών και την υπεραλίευση των φυσικών της θηρευτών.

Η Επιστήμη των Πολιτών: από το 2018 έως σήμερα

Η παρακολούθηση του φαινομένου στην Ελλάδα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην Επιστήμη των Πολιτών (Citizen Science), όπου απλοί πολίτες, κολυμβητές και δύτες συμβάλλουν ως «παρατηρητές» για τους επιστήμονες.

Στο πλαίσιο αυτό λειτουργεί το Pelagia Logbook, ένα καινοτόμο πρόγραμμα που καταγράφει σε πραγματικό χρόνο τις εμφανίσεις της μωβ μέδουσας στα ελληνικά παράκτια ύδατα. Μέσω διαδραστικού χάρτη, οι πολίτες μπορούν να δουν ποιες περιοχές στη Χαλκίδα, την Εύβοια και γενικότερα στην Ελλάδα έχουν πρόσφατες καταγραφές, ώστε να επιλέγουν πιο ασφαλείς περιοχές για κολύμβηση.

Η αρχή του προγράμματος έγινε το 2018, όταν το επίσημο σύστημα καταγραφής μεδουσών στην Ελλάδα ξεκίνησε από το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, προσφέροντας για χρόνια σημαντικά δεδομένα σχετικά με τις μετακινήσεις τους. Από το 2025 και μετά, το πρόγραμμα συνεχίζεται και εξελίσσεται υπό την αιγίδα της εταιρείας περιβαλλοντικών συμβουλευτικών υπηρεσιών και έρευνας άγριας ζωής Merman Conservation Expeditions Ltd.

Δείτε LIVE που έχει μέδουσες

Πώς μπορεί να συμβάλει το κοινό (iNaturalist)

Η χαρτογράφηση των εξάρσεων βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συμμετοχή των πολιτών. Σε περίπτωση που κάποιος εντοπίσει μωβ μέδουσες ή άλλα είδη μεδουσών σε παραλίες της Εύβοιας ή της Χαλκίδας, μπορεί να τραβήξει φωτογραφία και να την καταχωρήσει στην πλατφόρμα iNaturalist. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε καταγραφή βοηθά στην καλύτερη κατανόηση της εξάπλωσης και της χρονικής εξέλιξης του φαινομένου.

Τι να κάνετε σε περίπτωση τσιμπήματος

Αν συμβεί τσίμπημα από μωβ μέδουσα στον Ευβοϊκό, προτείνονται τα εξής βασικά βήματα:

• Ξέπλυμα της περιοχής άμεσα με θαλασσινό νερό (όχι γλυκό, γιατί μπορεί να ενεργοποιήσει τα κεντριά).
• Αφαίρεση τυχόν υπολειμμάτων πλοκαμιών με πλαστική κάρτα ή τσιμπιδάκι, όχι με γυμνά χέρια.
• Εφαρμογή μείγματος μαγειρικής σόδας και θαλασσινού νερού (1:1) για περίπου 2 λεπτά, ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω έκκριση τοξίνης.
• Τοποθέτηση πάγου (τυλιγμένου σε ύφασμα ή σακούλα) για 5–15 λεπτά για μείωση του πόνου και του πρηξίματος.
• Σε περίπτωση έντονων συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, ταχυκαρδία ή ζάλη, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.

Η ενημέρωση, η πρόληψη και η χρήση εργαλείων παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο συμβάλλουν σημαντικά στην ασφάλεια όσων κολυμπούν στις θάλασσες της Εύβοιας.