Αλλαγές στα διπλώματα οδήγησης στην Ευρώπη – Τι θα ισχύσει για τις ανανεώσεις στην Ελλάδα

Σημαντικές ανατροπές στο καθεστώς των διπλωμάτων οδήγησης φέρνει η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, με αλλαγές στη διάρκεια ισχύος τους και στις προϋποθέσεις ανανέωσης. Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν εκατομμύρια οδηγούς, ενώ τα κράτη-μέλη καλούνται να προσαρμόσουν την εθνική τους νομοθεσία τα επόμενα χρόνια.

Το νέο πλαίσιο για τις άδειες οδήγησης στην ΕΕ

Η αναθεώρηση των κανόνων για τα διπλώματα οδήγησης αποτελεί μία από τις σημαντικές παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των μεταφορών. Η σχετική οδηγία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 21 Οκτωβρίου 2025 και προβλέπει ένα διαφορετικό σύστημα για τους οδηγούς σε όλα τα κράτη-μέλη.

Με βάση τις νέες προβλέψεις, οι άδειες οδήγησης θα ανανεώνονται κάθε δέκα χρόνια, ενώ για τους οδηγούς ηλικίας άνω των 70 ετών η ανανέωση θα γίνεται ανά πενταετία. Οι εθνικές νομοθεσίες θα πρέπει να προσαρμοστούν στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το 2028.

Παράλληλα, προωθείται η καθιέρωση της ευρωπαϊκής ψηφιακής άδειας οδήγησης, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε όλες τις χώρες της ΕΕ και αναμένεται να εφαρμοστεί σταδιακά από το 2027.

Μαθήματα επανάληψης για τους μεγαλύτερους σε ηλικία οδηγούς

Στις προβλέψεις της νέας οδηγίας περιλαμβάνονται και μαθήματα επανάληψης για οδηγούς άνω των 65 ετών, τα οποία σε πρώτη φάση θα είναι προαιρετικά.

Ωστόσο, το ζήτημα της πιθανής οικονομικής επιβάρυνσης προκαλεί προβληματισμό. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο σχετικό δημοσίευμα, το κόστος των μαθημάτων υπολογίζεται μεταξύ 150 και 200 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ιατρικές εξετάσεις, τα παράβολα και τα υπόλοιπα έξοδα που ενδέχεται να απαιτηθούν.

Η ψηφιοποίηση των διπλωμάτων και τα προσωπικά δεδομένα

Έως το 2030 έχει προγραμματιστεί η πλήρης μετάβαση των αδειών οδήγησης στην ψηφιακή μορφή. Με αυτόν τον τρόπο, οι οδηγοί θα μπορούν να έχουν το δίπλωμά τους στο κινητό τους τηλέφωνο, χωρίς να χρειάζεται να μεταφέρουν τη φυσική κάρτα.

Σχεδιάζεται, επίσης, η ενσωμάτωση της ψηφιακής άδειας στην ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα, η οποία θα λειτουργεί ως ένα ενιαίο ψηφιακό πορτοφόλι για προσωπικά και τραπεζικά στοιχεία, καθώς και πληροφορίες που σχετίζονται με την κυκλοφορία.

Η συγκεκριμένη προοπτική έχει προκαλέσει συζητήσεις για την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και το ψηφιακό αποτύπωμα που αφήνει κάθε ηλεκτρονικό έγγραφο. Παράλληλα, διατυπώνονται επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο σύνδεσης των αδειών με περιβαλλοντικά κριτήρια και δεδομένα εκπομπών ρύπων.

Οι επιπτώσεις για τους ιδιοκτήτες παλαιότερων αυτοκινήτων

Ένα ακόμη ζήτημα που τίθεται αφορά τους οδηγούς παλαιότερων οχημάτων και όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν καινούργιο αυτοκίνητο.

Στο δημοσίευμα εκφράζεται η ανησυχία ότι η σύνδεση της ψηφιακής άδειας με στοιχεία εκπομπών ρύπων θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις, όπως η επιβολή ενός επιπλέον περιβαλλοντικού τέλους κατά την ανανέωση.

Γίνεται, επίσης, αναφορά στη δυνατότητα καταγραφής στοιχείων όπως τα χιλιόμετρα που διανύει κάθε όχημα, οι εκπομπές ρύπων του και η κυκλοφορία του σε ζώνες χαμηλών εκπομπών. Οι παραπάνω προβληματισμοί συνδέονται με το ενδεχόμενο περιορισμού της ελευθερίας μετακίνησης και μεγαλύτερης επιβάρυνσης των οικονομικά ασθενέστερων οδηγών.

Τι ισχύει σήμερα στην Ελλάδα για τη διάρκεια των διπλωμάτων

Στην Ελλάδα, η διάρκεια ισχύος των αδειών οδήγησης εξαρτάται από την κατηγορία τους και την ηλικία του κατόχου.

Συγκεκριμένα, τα διπλώματα των κατηγοριών AM, A1, A2, A, B1, B και BE έχουν διάρκεια ισχύος 15 ετών από την επιτυχή ολοκλήρωση της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς ή από την ημερομηνία ανανέωσής τους. Ωστόσο, η ισχύς τους δεν μπορεί να ξεπερνά τη συμπλήρωση του 65ου έτους ηλικίας του οδηγού.

Για τις κατηγορίες C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D και DE, η διάρκεια ισχύος είναι πέντε χρόνια, με τον ίδιο ηλικιακό περιορισμό.

Πώς ανανεώνονται τα διπλώματα μετά τα 65 έτη

Το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει διαφορετικά χρονικά όρια για την ανανέωση των αδειών οδήγησης ανάλογα με την ηλικία του κατόχου.

Ειδικότερα:

• Μέχρι τη συμπλήρωση των 65 ετών, η άδεια οδήγησης που ανανεώνεται δεν μπορεί να έχει ημερομηνία λήξης μετά τη συμπλήρωση του 68ου έτους.

• Από τα 65 έως τα 80 έτη, η διοικητική ισχύς του διπλώματος δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία χρόνια.

• Η άδεια που ανανεώνεται πριν από τη συμπλήρωση των 80 ετών δεν μπορεί να έχει ημερομηνία λήξης πέρα από το 82ο έτος ηλικίας.

• Μετά τη συμπλήρωση των 80 ετών, η ισχύς όλων των κατηγοριών αδειών οδήγησης περιορίζεται σε δύο χρόνια.

Τι ισχύει για διπλώματα που έχουν εκδοθεί σε άλλες χώρες της ΕΕ

Οι οδηγοί που διαθέτουν έγκυρη άδεια οδήγησης από άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να τη χρησιμοποιούν κανονικά στην Ελλάδα.

Η άδεια εξακολουθεί να ισχύει όπως έχει εκδοθεί, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις που ισχύουν για την αντίστοιχη κατηγορία ελληνικού διπλώματος.

Το Gov.gr Wallet έχει ήδη περάσει τα διπλώματα στο κινητό

Στην Ελλάδα, η ψηφιακή άδεια οδήγησης είναι ήδη διαθέσιμη μέσω του Gov.gr Wallet, της εφαρμογής που τέθηκε σε λειτουργία το 2022.

Αρχικά, οι δυνατότητές της περιορίζονταν στην ψηφιακή ταυτότητα και το δίπλωμα οδήγησης. Σήμερα, ωστόσο, οι χρήστες μπορούν να προσθέτουν και άλλα έγγραφα και πληροφορίες που αφορούν τα οχήματά τους, όπως την άδεια κυκλοφορίας, καθώς και στοιχεία σχετικά με την ασφάλιση και τα τέλη.